آبسه ممکن است همراه با دیگر بیماری های عفونی همراه باشد و بسیار ملتهب و دردناک است و حاوی چرک و بافت مرده است. آبسه مقعدی به دنبال هموروئید و شقاق و آبسه پیلونیدال به دنبال کیست مویی بروز می کند.

درمان آبسه مقعد در بارداری

درمان آبسه مقعد در بارداری

آبسه مقعد از جمله بیماری­های دردناک بوده که همراه با عفونت و چرک در این ناحیه می­باشد. این بیماری ناشی از یک عفونت در قسمت بافت اپیتلیوم پوشش کانال مقعد بوده و در نتیجه باعث ایجاد عفونت غدد کوچک مقعدی خواهد شد.  هر چند که ناحیه اطراف مقعد از باکتری­ها غنی بوده ولی در حالت کلی به علت جریان خون زیاد در روده، در آن عفونتی رخ نخواهد داد. معمولا در صورتی که عفونت ایجاد شود، این عفونت همراه با ترکیب انواع متفاوت باکتری­ها خواهد بود و آبسه مقعد ایجاد می شود.

در 50 درصد موارد معمولا آبسه به طرف فیستول پیشروی می­ کند و احتمال دارد در مدت طولانی  بیمار شاهد خروج چرک و خون باشد. برای درمان این بیماری به عمل جراحی نیاز بوده و روش استاندارد درمان آن، جراحی با لیزر می­ باشد.

آبسه مقعد در حالت کلی به دو گروه اصلی عمقی و سطحی تقسیم می­شود که نوع عمقی این بیماری در مقایسه با نوع سطحی، دردسر بیشتری دارد. آبسه آسیب­های قابل توجهی را به بافتهای مجاور خود می­تواند وارد کند. رایج­ترین آبسه مقعد، نوعی بوده که در اطراف این ناحیه و در قسمت سطح آن ایجاد می­شود و معمولا مثل یک جوش، دردناک و متورم بوده که به رنگ قرمز و به صورت گرم در ناحیه نزدیک به مقعد ایجاد می­گردد. در صورتی که آبسه عمقی باشد، در بافت­های عمیق ناحیه اطراف مقعد، به صورت تجمع چرک خواهد بود که این نوع کمتر شایع است و در افراد بسیار کمی دیده شده؛ اما در صورت بروز این نوع آبسه باید هرچه سریع­تر به پزشک مراجعه کرد تا منجر به عفونت شدیدتر نشود. البته هر دو نوع آبسه مقعدی به توجه فوری پزشک نیاز دارند. عدم توجه و تاخیر در درمان بیماری می­تواند منجر به بدتر شدن شرایط بیمار و ایجاد عوارض خطرناکی شود.

عوارض آبسه در بارداری

علت بروز آبسه مقعد در بارداری

به طور کلی باردار شدن اثرات خاصی بر روی دستگاه گوارش خواهد داشت که یکی از این اثرات، یبوست ناشی از هورمون­های تولید شده در این دوران می­باشد. همچنین عواملی مانند کم­ تحرکی فرد به دلیل افزایش وزن به ویژه در ماه­های آخر بارداری، مصرف قرص آهن و تمایل فرد به غذاهای چرب و شیرین و استفاده کمتر از فیبر غذایی، باعث ایجاد یبوست می ­شود. همینطور با بزرگ شدن اندازه رحم به روده ها فشار بیشتری وارد خواهد شد که منجر به کم­ تحرکی روده و یبوست بیشتر می ­شود.

از این موارد به راحتی می­توان با رعایت رژیم غذایی صحیح ، دارای فیبر، آب فراوان و تحرک زیاد که موجب افزایش حرکات روده خواهد شد، جلوگیری کرد و در نهایت با کنترل میزان کالری مصرفی، از چاق شدن بیش از اندازه و کم ­تحرکی و یبوست ناشی از آن مقابله کرد.

تخلیه آبسه مقعد در بارداری

راه­های پیشگیری از آبسه مقعد در بارداری

  • مهم­ترین و اولین راه جلوگیری از یبوست، از طریق داشتن رژیم غذایی مناسب و پرفیبر، نوشیدن حداقل 8 الی 10 لیوان آب در روز و ورزش منظم حتی در حد پیاده­روی کوتاه، می­باشد.
  • زمانی که فرد احساس دفع دارد، نباید آن را به تاخیر بیندازد. اجابت مزاج نباید با فشار و زور همراه باشد؛ زیرا یکی از مهم­ترین عوامل ابتلا به بیماری­های نشیمنگاه، اجابت مزاج با فشار زیاد است. به همین دلیل در دوران بارداری باید از مواد غذایی حاوی فیبر تا مقدار زیادی استفاده کرد تا بتوان از بروز این عارضه جلوگیری کرد.
  • خودداری کردن از نشستن در جای سرد و مرطوب و خیس
  • نشستن و ایستادن برای مدت طولانی، می­تواند زمینه را برای ابتلا به آبسه مقعد فراهم کند.

عوارض آبسه مقعد در بارداری

  • ایجاد فیستول:

در 30 الی 60 درصد افراد مبتلا به آبسه مقعدی و با توجه به شدت و نوع آبسه و درمان­های صورت گرفته، فیستول ایجاد می­شود.

  • ایجاد عفونت و انتقال آن توسط جریان خون به نقاط دیگر بدن
  • بی­اختیاری مدفوع

اصول درمان آبسه مقعد در بارداری

زمانی که آبسه به مرور زمان  و به طور خود به خود تخلیه نمی ­شود، تنها روشی که برای درمان می­توان استفاده کرد، عمل جراحی و برش دادن آن بوده که به این طریق چرک را می ­توان خارج کرد. با خارج شدن چرک که با بیهوشی عمومی و یا بی­حسی موضعی توسط پزشک انجام می­گیرد، درد کاهش خواهد یافت. معمولا پس از انجام جراحی، بیمار همان روز و یا روز بعد مرخص می­شود.

لازم است که بیمار بعد از تخلیه چرک، روزی سه الی چهار مرتبه به مدت 20 دقیقه در لگن آب گرم که حاوی چند قطره بتادین است، نشسته تا جای چرک ضدعفونی گردد و بعد از خشک شدن، آن را پانسمان نماید.

آبسه مقعد

آبسه مقعدی چیست

آبسه مقعدی به نام های آبسه آنورکتال، آبسه دورانی یا بیرونی هم شناخته می شود. این آبسه مجاور مقعد است و زمانی ایجاد می شود که یک حفره در مقعد پر از چرک شود. آبسه مقعدی باعث ایجاد درد شدید، خستگی، تب و ترشحات رکتوم می شود.

آبسه مقعدی اغلب به صورت پراکنده است. هرچند موقعیت های خاصی خطر مبتلا شدن به این بیماری را افزایش می دهند، مانند : دیابت، بیماری های کرون و رکتال، درمان کورتون، هموروئید و شقاق و فیستول مقعدی.

تخلیه آبسه
تخلیه و درناژ آبسه مقعدی از اصول اولیه درمان این بیماری است

وقتی آبسه مقعدی بهبود نمی یابد و شکافی روی سطح پوست باز می شود، می تواند باعث ایجاد فیستول های مقعدی دردناک شود. در صورتی که این آبسه بهبود پیدا نکند باعث ایجاد درد زیادی می شود که ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.

انواع آبسه مقعدی

آبسه های آنورکتال با توجه به مکان آناتومیکی آن ها طبقه بندی می شوند که موارد زیر رایج ترین هستند:

  1. آبسه دورانی
  2. آبسه ایسکئورکتال
  3. آبسه supralevator

در میان موارد بالا، آبسه دورانی رایج ترین نوع است که 60% موارد مربوط به آبسه مقعدی را شامل می شود. آبسه دورانی مجموعه های سطحی از مواد چرکی است که زیر پوست کانال مقعد قرار دارد. آبسه ایسکئورکتال زمانی که قسمتی از اسفنکتر مقعد خارجی به فضای ایسکئورکتال منتقل شود، تشکیل می شود.

علائم وجود آبسه مقعدی

شایع ترین علامت وجود آبسه مقعدی، درد مداوم در ناحیه دورانی مقعد است. درد ممکن است دردناک یا کسل کننده باشد. درد معمولا همراه تورم در ناحیه مقعد است. در هنگامی که فرد حرکات روده ای داشته باشد درد زیادتر می شود و بعد از آن کمتر خواهد شد.

علائم دیگر آبسه مقعدی شامل مواردی مثل یبوست، تخلیه روده، تب و لرز بر اثر عفونت، وجود توده قابل لمس در نزدیکی مقعد که قرمز، متورم و براق است. همچنین ترشحات رکتال یا خونریزی همراه با تورم و حساسیت پوست اطراف مقعد از دیگر علائم آبسه مقعدی می باشد. این گروه از بیماران معمولا با خستگی و مشکل در دفع ادرار مواجه می باشند.

بیماری آبسه مقعدی ممکن است بسیار دردناک شود و طی چند روز علائم بدتری داشته باشد. درد در این مورد ممکن است ابتدا پراکنده و محدود باشد اما به مرور یک درد ثابت برتر شود و با تغییر وضعیت بدن مثل ایستادن، نشستن، چرخیدن و… شدیدتر نیز بشود. توجه داشته باشید که هرچند از علائم آبسه مقعدی درد حین حرکات روده ای است، اما همیشه هم این گونه نیست.

گاهی نیز ممکن است آبسه مقعدی عمیق تر در روده رخ دهد که بیشتر در افرادی که بیماری التهابی روده دارند اتفاق می افتد. این مورد می تواند باعث ایجاد درد یا ناراحتی در ناحیه شکمی شود. در کودکان بیشتر علائم ناراحتی یا درد وجود دارد. همچنین توده یا گره ای اطراف مقعد مشاهده یا احساس می شود.

تشخیص آبسه مقعدی

علت ایجاد آبسه مقعدی چیست؟

آبسه ها معمولا به دلیل تجمع عفونت با چگالی زیاد باکتری های رایجی در دستگاه گوارش هستند که به دلایل مختلف ممکن است در یک مکان جمع شده باشند. اگر آبسه های مقعدی درمان نشوند به احتمال زیاد در قسمت های دیگر بدن مانند لوزه، رکتوم و کشاله ران نیز پخش می شوند. در صورت درمان نکردن آبسه ها می توانند تبدیل به عفونت عمومی در بدن شوند که به درمان طولانی مدت نیاز دارند.

مواردی که می توانند باعث ایجاد آبسه مقعدی شوند را در ادامه آورده ایم.

  • ممکن است غده مقعد مسدود شده باشد.
  • ممکن است به دلیل یک عفونت مقاربتی ایجاد شود.
  • یک بیماری التهابی روده مثل بیماری کرون که باعث می شود بدن به بافت سالم حمله کند.
  • دیابت
  • زمانی که سیستم ایمنی بدن به خطر بیفتد که به دلیل بیماری های ضعف سیستم ایمنی مانند HIV یا ایدز به خطر می افتد.
  • رابطه جنسی مقعد نیز ابتلا به آبسه مقعد را در زنان و مردان افزایش می دهد.
  • شیمی درمانی در زمان حال یا اخیرا
  • استفاده از داروی پردنیزول یا بقیه استروئیدها
  • یبوست
  • اسهال
  • کودکان کم سن و سال یا کودکانی که سابقه شقاق مقعد داشته باشند برای ابتلا به آبسه مقعدی در معرض خطر بیشتری هستند. شکاف مقعدی در کودکانی که سابقه یبوست دارند رخ می دهد.

راه حل های جلوگیری از آبسه مقعدی

برای جلوگیری از ایجاد آبسه مقعدی راه های زیادی شناخته نشده است اما با انجام کارهای زیر می توانید از آن جلوگیری کنید:

  • درمان سریع هرگونه عفونت در بدن
  • محافظت در برابر STI ها
  • برای جلوگیری از ابتلا به STI که باعث ایجاد آبسه مقعدی نیز می شود، بهتر است در هنگام رابطه جنسی مقدماتی از کاندوم استفاده شود.
  • بهداشت خوب و پاکیزگی در ناحیه مقعد

دقت کنید که آبسه مقعدی عوارضی در پی دارد ولی قابل درمان است. بهتر است در همان ابتدای مشاهده آن به دکتر مراجعه کنید.

درمان آبسه مقعدی

اولین اصل درمان انواع آبسه به خصوص آبسه مقعدی درناژ و تخلیه آبسه است. مسلما با مصرف دارو و پماد آبسه مقعدی نمی توانید به درمان قطعی این بیماری دست یابید. بهتر است این تخلیه با لیزر انجام شود. زیرا ناحیه مقعد ناحیه فعالی است و ترمیم سریع و برش ظریف برای درمان آبسه مقعدی بسیار حائز اهمیت است. بنابراین لیزر آبسه مقعدی بهترین روش و کم عارضه ترین روش درمان آبسه مقعدی است.

پس از طی مرحله تخلیه و خشک کردن آبسه مقعدی متخصص جراحی عمومی و لیزر برای بیمار دارو و پماد مناسب تجویز می کند. با رعایت رژیم غذایی مناسب و مصرف مایعات و غذاهای پر فیبر می توانید دفع مدفوع راحتی داشته باشید و از بروز یبوست جلوگیری کنید. بعد از عمل جراحی آبسه صورت گرفته پزشک معالج به شدت توصیه می کند که یبوست نگیرید و داروها و آنتی بیوتیک های تجویز شده را به موقع مصرف کنید.

سوالات رایج آبسه مقعدی

1-برای درمان آبسه مقعدی به چه پزشکی باید مراجعه کنیم؟

برای درمان آبسه مقعدی باید به یک متخصص جراحی عمومی مراجعه کنید. زیرا اصول اولیه درمان این بیماری تخلیه و درناژ و در واقع جراحی آبسه مقعدی می باشد.  به همین منظور توصیه می شود به یک متخصص جراحی عمومی و لیزر مراجعه کنید تا بهترین خدمات درمانی را برای این منظور دریافت کنید.

2-آیا درمان دارویی آبسه مقعدی امکان پذیر است؟

درمان دارویی آبسه مقعدی یک روش کمکی و موقت است و درمان قطعی این بیماری محسوب نمی شود. برای رسیدن به یک درمان مطلوب باید آبسه توسط جراح تخلیه شود. احتمالا قبل و بعد از جراحی آبسه مقعدی برای بیمار آنتی بیوتیک و یا پماد آبسه مقعدی جهت تکمیل فرآیند درمان تجویز می شود.

3-در صورتی که آبسه مقعدی بترکد چه باید کنیم؟

در صورت ترکیدن و سر باز کردن آبسه مقعدی باید به یک متخصص جراحی مراجعه کنید تا عمل جراحی تخلیه و خشک کردن آبسه را انجام دهند. همچنین نشستن در لگن آب گرم برای التیام درد و التهاب بسیار موثر است. در مواقعی که عفونت شدید باشد متخصص برای شما آنتی بیوتیک تجویز خواهد کرد.

4-بهترین راه درمان آبسه مقعدی چیست؟

بهترین راه و روش درمان آبسه مقعدی تخلیه و درناژ آن با لیزر پرتوان است. برای این منظور به یک متخصص جراحی عمومی و لیزر با تجربه مراجعه فرمایید. بهترین درمان آبسه مقعدی درمانی است که عود نداشته باشد و دوره نقاهت کوتاهی داشته باشد. با لیزر می توانید به این دو هدف اصلی درمان آبسه مقعدی دست یابید.

5-آیا آبسه مقعدی خود به خود درمان می شود؟

اگر آبسه ها سطحی باشند در مدت زمان کوتاهی سریعا بهبود می یابند. اما آبسه هایی که با دردی پیش رونده بروز می کنند و عمقی هستند حتما به مداخله پزشکی نیازمند می باشند. متخصص جراحی آبسه را تخلیه و خشک می کند و بلافاصله درد پیش رونده و طاقت فرسای آبسه فروکش می کند. دقت کنید که آبسه مقعدی را نباید خودتان دستکاری کنید.

6-آیا آبسه مقعدی با آنتی بیوتیک درمان می شود؟

ناحیه مقعد ناحیه فعالی است و نباید بیماری های این ناحیه را به حال خود رها کرد. در صورتی که آبسه مقعدی سطحی باشد ممکن است با دارو و آنتی بیوتیکی که پزشک تجویز می کند وضعیت شما بهبود یابد. اما تخلیه و جراحی آبسه مقعدی یک امر ضروری برای درمان قطعی این بیماری است. بسته به وسعت و عمق آبسه مقعدی شرایط عمل جراحی و یا لیزر آبسه نیز متفاوت خواهد بود.