هموروئید خارجی و هموروئید ترومبوزه خارجی که در قسمت خارجی کانال مقعد به وجود می آید زائده ایست که با تورم و التهاب همراه می باشد. هموروئید خارجی به طور معمول در اثر فعالیت های سنگین، وارد آوردن فشار های مکرر در ناحیه تحتانی بدن، استرس، یبوست های طولانی مدت و غیره به وجود می آید. هموروئید ترومبوزه می تواند با درد و خونریزی همراه باشد. در واقع اگر بیمار در هنگام یبوست فشار یا زور به این ناحیه وارد کند، بافت هموروئید سریعا پاره شده و خونریزی خواهد کرد. درمان هموروئید خارجی هم شامل روش های خانگی است و هم روش های پزشکی که با توجه به شرایط بیمار و پیشرفت هموروئید می توان راهکار مناسب را انتخاب نمود. درمان های خانگی بیشتر از یک هفته توصیه نمی شود.
درمان هموروئید خارجی در منزل
درمان هموروئید خارجی در منزل شامل اقداماتی است که خونرسانی به ناحیه هموروئید متعادل شود و فشار از ناحیه برداشته شود. روش هایی هم وجود دارد که برای ترمیم زخم و خونریزی هموروئید خارجی استفاده می شود. هرچند که تمام هموروئیدها نیاز به پمادهای ترمیم کننده و اقدامات این چنینی ندارند. بنابراین مهمترین اقدامات خانگی برداشتن فشار از ناحیه و تسریع خونرسانی است.
استحمام با آب گرم
به طور معمول بیمارانی که همورویید خارجی خفیف را تجربه می کنند می توانند از درمان های خانگی برای کاهش سطح التهابات و ناراحتی های این ناحیه بهره مند شوند. با قرار گرفتن در وان آب گرم آن هم به صورت روزانه طی مدت 15 تا 20 دقیقه، می توان به درمان هموروئید خارجی خفیف پرداخت. فراموش نکنید که نیازی نیست درون آب ولرم، ماده یا داروی خاصی را اضافه کنید.
کمپرس یخ
اگر دقت کنید متوجه خواهید شد که هموروئید خارجی شامل توده هایی متورم است که به دلیل آماس رگ های مقعد به وجود می آید. نگهداری کمپرس یخ به بیمار کمک زیادی می کند تا سطح التهابات و تورم های ناشی از آن را کمتر کرده و همچنین بر درد آن غلبه نماید.
آلوئه ورا
اگر شما هم به دنبال بهترین روش درمان همورئید خارجی با استفاده از گیاهان هستید، بهتر است از آلوئه ورا غافل نشوید. در واقع ژل درون آلوئه ورا اثر عجیبی در درمان هموروئید دارد. آلوئه ورا می تواند میزان درد، تورم و سوزش های ناشی از همورئید خارجی را به خوبی برطرف کند. درمان هموروئید خارجی با آلوئه ورا در طب سنتی نیز یک راهکار بسیار شناخته شده می باشد. از آلوئه ورا به عنوان معجزه درمان هموروئید یاد شده است.
نوشیدن آب فراوان
بیمارانی که به هموروئید مبتلا می شوند حتما باید آب فراوانی بنوشند. مصرف زیاد آب به طور مستقیم در دفع آن ها اثر می گذارد. در حقیقت این امر سبب می شود تا محتویات روده نرم شده و عمل دفع بسیار راحت تر اتفاق بیفتد. بسیاری از درد ها و خونریزی هایی که در همورئید خارجی مشاهده می شود ناشی از سخت و دشوار بودن اجابت مزاج در بیمار مبتلا به هموروئید است. در نتیجه مصرف آب نقش مهمی در درمان هموروئید خارجی و وارد نیامدن فشار بر این ناحیه دارد.
نرم کردن مدفوع
اگر هموروئید خارجی بر اثر فشار مدفوع سخت و یبوست مزمن بروز کرده است می توانید با نرم کردن مدفوع به درمان خانگی هموروئید خارجی دست یابید. گاهی اسهال مزمن نیز می تواند منجر به بروز هموروئید شود. زیرا موقع بروز اسهال بیمار مراجعه زیادی به توالت دارد و زور زدن و فشار بر ناحیه مقعد بیشتر می شود. بنابراین اگر برای نرم کردن مدفوع از داروهای ملین و خوراکی های ملین استفاده می کنید مراقب باشید که دوز مصرف در حدی باشد که نه یبوست داشته باشید و نه اسهال.
مبانی علمی و محدودیت‌های درمان خانگی
در یک مطالعه جدید در سال ۲۰۲۲ در رابطه با درمان دارویی هموروئید خارجی ترومبوزه و مقایسه آن با روش جراحی به این شکل گزارش شده است. اگرچه درمان محافظتی می تواند علائم حاد را تسکین دهد، اما خطر عود آن به طور قابل توجهی بالاتر از مداخله جراحی است. این مطالعه نشان می دهد که خطر عود پس از درمان جراحی تنها حدود نصف درمان دارویی است.
. این بدان معناست که درمان خانگی بیشتر برای کنترل علائم در دوره حاد مناسب است و نمی تواند جایگزین ارزیابی تخصصی و مداخله علت محور شود. به ویژه برای بیمارانی که مکررا دچار تورم و درد می شوند، ارزیابی زودهنگام توسط متخصص جراحی ضروری است
منبع: Picciariello A, et al. Management and Treatment of External Hemorrhoidal Thrombosis. Front Surg. 2022. این مقاله مروری به طور تخصصی به درمان هموروئید خارجی ترومبوز شده می پردازد.
درمان هموروئید خارجی با روش های پزشکی
اگر درمان های خانگی هموروئید خارجی طی ۳ روز به بهبودی بیمار منجر نشود توصیه می شود همراه با مراقبت های خانگی درمان های پزشکی و تخصصی نیز تحت نظر متخصص آغاز شود. با مراجعه به موقع به دکتر هموروئید دیگر از جراحی و لیزر و روش های تهاجمی بی نیاز می شوید. زیرا این بیماری در مراحل اولیه با مصرف داروی مناسب درمان می شود.
درمان دارویی هموروئید خارجی
درمان دارویی هموروئید خارجی با پماد آنتی هموروئید تنها برای یک هفته و نهایتا 10 روز پیشنهاد می شود. توصیه می کنم درمان دارویی هموروئید خارجی را خودسرانه انجام ندهید و برای این که مورد مشکوکی وجود نداشته باشد حتما به یک متخصص جراحی در زمینه درمان هموروئید مراجعه کنید. مصرف بیش از اندازه پماد آنتی هموروئید عارضه نازک شدن پوست ناحیه را به همراه دارد زیرا این داروها غالبا استروئیدی هستند. درمان دارویی هموروئید طی یک هفته باید با بهبود همراه باشد در غیر این صورت پزشک معالج روش دیگری را برای درمان هموروئید خارجی در نظر خواهد گرفت.
در مورد جایگاه داروهای خوراکی در درمان هموروئید، شواهد سطح بالای فعلی عمدتاً بر نقش کمکی فلاونوئیدها (مانند دیوسمین، دیوسمین میکرونیزه) متمرکز است. یک متاآنالیز شامل ۱۴ کارآزمایی تصادفی سازی شده و ۱۵۱۴ بیمار نشان می دهد که فلاونوئیدها در مقایسه با دارونما می توانند به طور معنی داری ادم وریدی موضعی را کاهش دهند، التهاب را مهار کنند و تون وریدی را بهبود بخشند، اما این داروها باید به عنوان بخشی از درمان ترکیبی استفاده شوند، نه به عنوان درمان تک دارویی. همچنین، شواهد قطعی برای حمایت از این موضوع وجود ندارد که دوز بالاتر (مانند ۳۰۰۰mg/ روز) برتر از دوز استاندارد (مانند ۱۸۰۰mg/ روز) باشد. برای پمادهای موضعی حاوی استروئید، استفاده بیش از ۷–۱۰ روز ممکن است خطر نازک شدن پوست موضعی را افزایش دهد و استفاده خودسرانه بدون نظارت پزشک توصیه نمی شود.
منبع: Bashankaev BN, et al. [Common sense of diosmin administration in combined treatment of hemorrhoids]. Khirurgiia (Mosk). 2018.
جراحی با روش هموروئیدکتومی
هموروئیدکتومی یکی از رایج ترین روش هایی است برای درمان هموروئید خارجی به کار گرفته می شود. این جراحی هم با روش باز و هم با روش بسته قابل انجام است. در حقیقت در روش جراحی هموروئیدکتومی بافت هموروئید خارجی برش خورده و کاملا برداشته خواهد شد.
پس از آن محل برش خورده با بخیه جمع می شود. برای اجرای این روش که هم می توان از بیهوشی و هم از بی حسی نخاعی استفاده کرد باید بیمار را به اتاق عمل انتقال داد و با بهره مندی از ابزار جراحی بافت هموروئید خارجی را حذف کرد.
عمل جراحی هموروئید با لیزر پرتوان جراحی بسیار کارآمد است و برخلاف ابزارهای کلاسیک جراحی مثل تیغ و کوتر نیازی به بخیه ندارد. بستری شدن و دوران نقاهت بلند مدتی که در ادامه روش جراحی سنتی مشاهده می شود موجب خواهد شد تا بیمار مدتی را به استراحت طولانی سپری کند. اما در روش جراحی با لیزر تنها یک شب استراحت نیاز است و از فردای روز بعد بیمار به کارهای روزمره خود می رسد.
روش اسکروتراپی
در روش اسکلروتراپی متخصص جراحی هموروئید میزان یک الی سه میل از محلول اسکلروزان را برای تزریق کردن به ناحیه هموروئید در نظر می گیرد. این موضوع سبب بسته شدن سیاهرگ های هموروئید و در نهایت خشک شدن آن خواهد شد. در روش اسکلروتراپی پزشک قصد دارد تا بافت هموروئید را کاملا خشک کرده و از بین ببرد. استفاده از محلول شیمیایی می تواند به راحتی وی را به مقصود خود برساند و به درمان هموروئید خارجی کمک کند. اما تا گرفتن نتیجه دلخواه ممکن است بیمار مدت زمان طولانی را تحمل کند و درد بکشد. طبق مشاهدات بالینی میزان موفقیت این روش نسبت به لیزر هموروئید بسیار کمتر است
در مورد جایگاه واقعی اسکلروتراپی در درمان بیماری هموروئید، داده‌های یک متاآنالیز سیستماتیک ۲۰۲۴ که ۴۴ مطالعه و ۹۷۲۹ بیمار را شامل می شود، اطلاعات دقیق تری ارائه می دهد: در تحلیل ۱۴ کارآزمایی تصادفی سازی شده، میزان موفقیت اسکلروتراپی با گروه شاهد (شامل سایر درمان های محافظتی یا جراحی) تفاوت معنی داری نداشت (RR 1.00)، و میزان عود نیز تفاوت معنی داری نشان نداد (RR 1.11) ، اما عوارض به طور معنی داری کمتر بود (RR 0.46). این بدان معناست که اسکلروتراپی یک روش کم تهاجمی با ایمنی نسبتا خوب است، اما مزیت آشکاری در کنترل عود ندارد. برای هموروئید خارجی، به ویژه ضایعات ترومبوز شده، اسکلروتراپی معمولا به عنوان درمان اولیه توصیه نمی شود و انتخاب آن باید بر اساس نوع، درجه و وضعیت عمومی بیمار به صورت فردی تعیین شود .
منبع: Gallo G, et al. Sclerotherapy for hemorrhoidal disease: systematic review and meta-analysis. Tech Coloproctol. 2024.
لیزر هموروئید خارجی
لیزر هموروئید یکی از بهترین تکنیک های روز علم پزشکی برای درمان همورئید خارجی است. اکثر جراحان حاذق و به روز از این متد جدید برای درمان هموروئید خارجی استفاده می کنند. در حال حاضر این روش بر سایر روش های موجود برتری دارد و بیماران نیز به علت مزایای ویژه ای که نسبت به سایر روش ها دارد، لیزر هموروئید را انتخاب می کنند.
کاهش چشمگیر عوارض بعد عمل هموروئید، پایین آمدن سطح درد و میزان خونریزی، بازگشت سریع به فعالیت های روزانه و عدم تحمل دوران نقاهتی طولانی همگی در ردیف مزایای لیزر هموروئید می باشند. بیماران از این روش استقبال گسترده ای می کنند و برای درمان هموروئید خارجی این روش را بر می گزینند.
سوالات متداول درمان هموروئید خارجی
اگر هموروئید ترومبوزه بعد از ۷۲ ساعت با درمان خانگی و پماد بهبود پیدا کرد رویکرد ادامه درمان تغییر می کند اما مراجعه به پزشک همچنان ضروری است. اگر هموروئید خارجی ترومبوز نباشد و طی دو تا سه روز علائم برطرف شود و مجدد عود نکند دیگر نیازی به مراجعه به متخصص نخواهید داشت.
شما از زمان شروع درمان خانگی هموروئید به مدت دو روز بعد می توانید کاهش چشمگیر علائم را ببینید و نهایت در روز چهارم علائم برطرف شده باشد. اما اگر درد شدید دارید و بعد از دو روز علائم رو به کاهش نبود حتما به دکتر هموروئید مراجعه کنید تا اقدامات ضروری پزشکی انجام شود.
ممکن است تا دو ماه بعد از عمل جراحی کلاسیک هموروئید خارجی التهاب و ورم ناشی از جراحی همچنان احساس شود و بیمار تصور کند که هنوز پاکه های هموروئید باقی مانده است. ممکن است تا ۱۰ روز بعد از لیزر پرتوان نیز چنین احساسی داشته باشد که با نشستن در لگن آب ولرم به مرور کم می شود. اما اگر هموروئید خارجی ترومبوزه تنها با تیغ جراحی تخلیه شده باشد و پوست بافت ناحیه برداشته نشود ممکن است بعد از ترمیم به شکل گوشت اضافه یا یک پوست که به آن اسکین تگ می گوییم در ناحیه مقعد باقی بماند. بهتر است این زائده پوستی با لیزر پرتوان برداشته شود.
اغلب بیمارانی که دچار یبوست مزمن می باشند و یا شغل نشسته یا ایستاده دارند یا وزنه بردار هستند به دلیل برطرف نکردن علت بروز هموروئید دچار عود می شوند. میزان عود بعد از درمان خانگی و دارویی ۲۵ درصد و بعد از جراحی هموروئید خارجی ۶ درصد گزارش شده است. که با برطرف کردن عوامل خطر درصد عود بیماری کاهش پیدا می کند.
