فیستول

فیستول مقعد چیست

فیستول مقعد چیست

فیستول مقعد شامل دهانه ای در اطراف مقعد می باشد که گهگاه از آن چرک خارج می شود. در سراسر روده بزرگ و به ویژه در نزدیکی محل خروج مدفوع (مقعد)، غده هایی وجود دارند که مانند غده های عرق، مسئول ترشح موادی هستند که بسته به نوع مواد مترشحه، نقش خود را در تامین سلامت کلی بدن ایفا می کنند. دهانه ی این غده ها به داخل روده باز می شود و ترشحات آن ها از این طریق به داخل روده بزرگ تخلیه می گردد. ابتدا در باره ی آبسه مقعدی که یکی از علل مهم ایجاد فیستول مقعد می باشد توضیح می دهیم.

آبسه مقعد و فیستول

آبسه اطراف مقعد چیست

اگر دهانه غده هایی که در نزدیکی مقعد هستند بسته شود، غده دچار عفونت می گردد و تدریجا متورم می شود و حاوی چرک خواهد شد. این حالت باعث ایجاد آبسه در نزدیکی مقعد می گردد.

انواع آبسه مقعدی

آبسه مقعدی ممکن است سطحی باشد و به صورت ورم همراه با درد شدید در لبه مقعد بروز کند. محل آبسه گرم تر از سایر نقاط است و ممکن است با قرمزی و التهاب بافت های اطراف نیز همراه باشد. انواع سطحی آبسه های مقعدی، شایع ترین نوع آبسه های مقعدی هستند و در این مبحث فقط به توضیح این نوع پرداخته می شود. گاهی ممکن است چرک آبسه به قسمت های عمیق تر نفوذ کند و انواع عمقی آبسه های مقعدی را ایجاد کند.
پس از تخلیه چرک لازم است که بیمار 3 تا 4 مرتبه و هر بار به مدت 20 دقیقه در لگن آب گرم حاوی چند قطره بتادین بنشیند تا محل چرک ضدعفونی شود و پس از خشک کردن موضع، آن را پانسمان کند. این کار تا رفع کامل التهاب که حدود دو هفته است ادامه می یابد.

اگر التهاب شدید باشد، بر اساس نظر پزشک جراح، چرک خشک کن تزریقی یا خوراکی نیز برای بیمار شروع می شود.

در صورت وجود درد ناشی از برش، می توان از داروی مسکن استفاده کرد. معمولا التهاب پس از حدود یک هفته فروکش خواهد کرد.

اگر آبسه و فیستول مقعدی به موقع درمان نشود چه عوارضی ایجاد می کند؟

عدم درمان به موقع این بیماری باعث می شود که علائم عفونت گسترش پیدا کند و عفونت در بدن پخش شود. در صورت شدید شدن عارضه فیستول و آبسه مقعد، باید بافت های مرده در اطراف محل آبسه  وفیستول را برداشت.

عدم درمان به موقع آبسه در افراد مسن و افراد مبتلا به بیماری قند یا افرادی که توان جسمی کمی دارند، می تواند خطر جانی هم داشته باشد.

اگر فیستول مقعد به موقع درمان نشود منجر به ایجاد فیستول های متعدد می شود و حتی طول فیستول بلندتر می شود و متعاقبا جراحی وسیع تری را بیمار متحمل می شود و طول درمان بیماری بیشتر خواهد شد. طول درمان بیشتر نیز یعنی هزینه کرد وقت و پول بیشتر. فیستول ها عفونی هستند و اگر درمان نشوند عفونت به دیگر نقاط بدن سرایت می کند

فیستول اطراف مقعد چیست

پس از تخلیه آبسه به طور خود به خود یا توسط جراح، پس از حدود دو هفته علائم کاملا رفع می شوند و فرد سلامت کامل خود را به دست می آورد، ولی در بعضی افراد دهانه ای که برای خروج چرک به روش جراحی یا به طور خودبه خود ایجاد شده است، باز می ماند.

این دهانه در واقع توسط مجرای باریکی به روده بزرگ و مقعد راه دارد و مانند تونل باریکی، پوست اطراف مقعد را به داخل روده بزرگ وصل می کند. به این مجرای باریک، فیستول اطراف مقعد گفته می شود. البته گاهی نیز بدون سابقه بارزی از علائم آبسه مقعدی، فرد دچار فیستول می شود.

علائم فیستول مقعد

– ترشح مداوم یا متناوب

– وجود یک برجستگی سفت و دردناک به هنگام لمس

– درد به هنگام اجابت مزاج یا پس از آن

– تغییر رنگ پوست اطراف فیستول
پس از تخلیه چرک لازم است که بیمار 3 تا 4 مرتبه و هر بار به مدت 20 دقیقه در لگن آب گرم حاوی چند قطره بتادین بنشیند تا محل چرک ضدعفونی شود و پس از خشک کردن موضع، آن را پانسمان کند. این کار تا رفع کامل التهاب که حدود دو هفته است ادامه می یابد.

فیستول نزدیک رکتوم

اگر التهاب شدید باشد، بر اساس نظر پزشک جراح، چرک خشک کن تزریقی یا خوراکی نیز برای بیمار شروع می شود.

در صورت وجود درد ناشی از برش، می توان از داروی مسکن استفاده کرد. معمولا التهاب پس از حدود یک هفته فروکش خواهد کرد.

فیستول اطراف دهانه مقعد

پس از تخلیه آبسه به طور خود به خود یا توسط جراح، پس از حدود دو هفته علائم کاملا رفع می شوند و فرد سلامت کامل خود را به دست می آورد، ولی در بعضی افراد دهانه ای که برای خروج چرک به روش جراحی یا به طور خودبه خود ایجاد شده است، باز می ماند.

این دهانه در واقع توسط مجرای باریکی به روده بزرگ و مقعد راه دارد و مانند تونل باریکی، پوست اطراف مقعد را به داخل روده بزرگ وصل می کند. به این مجرای باریک، فیستول اطراف دهانه مقعد گفته می شود. البته گاهی نیز بدون سابقه بارزی از علائم آبسه مقعدی، فرد دچار فیستول می شود.

تشخیص فیستول مقعد

علل بروز فیستول مقعد

از بین رفتن بافت به علت گسترش آبسه زمینه ای
گسترش عفونت ناشی از پارگی در مجرای مقعدی
گاهی در نتیجه عواملی چون ضربه، عفونت راست روده (از جمله با میکربی به نام کلامیدیا)، سرطان، و اشعه درمانی ایجاد می شود.

در چه مواردی بيمار بايد برای عمل آبسه مقعد بيهوشی بگيرد و بستری شود

۱- در صورتی که بيمار نتواند بی حسی موضعی راتحمل كند

۲-جراح محيط مناسب عمل سرپايی نداشته باشد

۳-آبسه های ايسكيوركتال را نباید با بی حسی موضعی عمل جراحی کرد

۴-بيماران ديابتی نباید با بی حسی جراحی شوند

۵-بيماران دارای ضعف سيستم ايمنی نیز مجاز به جراحی با بی حسی نیستند

آيا می توان آبسه مقعد را با بي حسی موضعی عمل كرد

می توان آبسه مقعد را تحت بی حسی از نخاع و در کلینیک جراحی و لیزر کرد. در این مواقع متخصص جراحی شرایط کلی بیمار را نیز در نظر می گیرد و چنانچه بیمار از لحاظ روحی یا فیزیولوژیک کاندیدای مناسبی جهت جراحی تحت بی حسی نباشد روش جراحی تحت بیهوشی را به او پیشنهاد خواهد کرد.

آيا می توان عمل فيستول و آبسه را همزمان انجام داد؟

می توان فیستول و آبسه مقعد را به طور همزمان و با در نظر گرفتن موارد زیر جراحی و لیزر کرد

اگر سوراخ داخلی فيستول مشخص بوده و پايين باشد بهتر است هنگام تخليه آبسه فيستول نيز عمل شود تا از عمل مجدد جلوگيری شود

اما اگر آبسه وسيع باشد و سوراخ داخلی مشخص نباشد يا بالا باشد بهتر است دستكاری نشود تا بيمار دچار عارضه بی اختياری مدفوع نشود

انواع فیستول مقعد

عود آبسه يا فيستول مقعد

در ۳۵ درصد مواقع فیستول ها و آبسه ها عود می کنند. به خصوص در سنین پایین ۴۰ سال و در طی ۳۸ ماه اول بعد از عمل آبسه احتمال عود این بیماری بیشتر است. در واقع سن بیمار یک فاکتور مهم برای پیشبینی عود فیستول و آبسه است. پيك شيوع آبسه مقعد در ٤٠ سالگي است. اما به طور کل عود آبسه در بيماران جوانتر از٤٠ سال دو برابر است
زمان تخليه آبسه با عود آن ارتباط مستقيم دارد يعني هرچه زودتر اقدام به تخليه آبسه شود احتمال عود آبسه مقعد كاهش ميابد و در بيماراني كه ديرتر اقدام به درمان می کنند و تخليه آبسه مقعد به تعویق می افتد احتمال عود بيشتر است
مردان ٤-٢ برابر بيشتر به فيستول بعد از آبسه دچار مي شوند
کشیدن سيگار احتمال عود آبسه و فيستول را بيشتر مي كند

روش موثر برای تسریع طول درمان فیستول

برای رسیدن به درمان کامل و تسریع در طول درمان فیستول بعد از جراحی و لیزر اقدامات زیر را انجام دهید

اجابت مزاج نرم و اجتناب از یبوست با رعایت رژیم غذایی مناسب مصرف آب و آبمیوه فراوان و تحرک کافی

شستشوی مرتب ناحیه با شامپو بچه و آب گرم

سوالات متداول فیستول

1-آیا فیستول خود به خود درمان می شود؟

فیستول بر اثر انتشار عفونت در ناحیه ایجاد می شود. این کانال های عفونی که به یکدیگر راه دارند نباید بدون درمان رها شوند. اگر فیستول درمان نشود عفونت و کانال های فیستول می توانند در کل بدن منتشر شوند. بنابراین فیستول خود به خود درمان نمی شود.

2-آیا فیستول نشانه ای از سرطان است؟

فیستول معمولا در ناحیه لگن ایجاد می شود. در مواقع بسیار نادر می توان وجود فیستول را به سرطان یا درمان های مربوط به سرطان نسبت داد. همچنین بروز فیستول در نواحی دیگر بدن به جز لگن بسیار کم تر است و علت بروز آن باید به طور دقیق بررسی شود.

3-آیا می توان فیستول را احساس کرد؟

اولین علامت فیستول مقعدی قرمزی و التهاب است. به طوری که ناحیه مقعد مثل یک لامپ داغ دردناک و متورم می شود. همچنین در هنگام نشستن بیمار احساس درد بیشتری دارد و نشستن برای او سخت می شود. همچنین با حرکات روده و سرفه نیز بیمار دردی را در ناحیه مقعد احساس می کند. زمانی که فیستول سر باز می کند ترشح چرک، خون و مدفوع از ناحیه مقعد را شاهد هستیم.

4-آیا از فیستول گاز متصاعد می شود؟

محتویات روده و رکتوم از جمله گاز و مدفوع می تواند از فیستول به بیرون خارج شود. اگر فیستول به واژن راه پیدا کند محتویات روده و گاز به واژن وارد می شود.

5-آیا فیستول با آنتی بیوتیک درمان می شود؟

آنتی بیوتیک ها برای از بین بردن موقت عفونت کاربرد دارند. متخصص جراحی بعد از تجویز آنتی بیوتیک و کاهش التهاب و عفونت ناحیه اقدام به جراحی فیستول می کند. این جراحی بسیار ظریف است و بهتر است جراحی کیست مویی با لیزر انجام شود تا به بافت سالم اطراف مقعد آسیب نرسد.

دکتر زهرا سعادتی

درباره دکتر زهرا سعادتی

دکتر زهرا سعادتی متخصص جراحی و لیزر با بیش از 23 سال سابقه جراحی و درمان بیماری های هموروئید (بواسیر)، کیست مویی (سینوس پیلونیدال)، شقاق (فیشر مقعد)، آبسه و انواع فیستول. فارغ التحصیل دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایشان دوره های لیزر را در کشورهای روسیه ، ترکیه و ایران گذرانده است.قابل ذکر است ایشان طی 10 سال گذشته هزاران جراحی موفق با لیزر را انجام داده اند و جز اولین پزشکان متخصص هستند که جراحی با لیزر را در ایران آغاز کردند. تلفن های وقت دهی 02122761600 و 02122766853

8 دیدگاه برای “فیستول مقعد چیست

  1. Avatar پرویز گفت:

    سلام خانم دکتر بنده جراحی هموریید به روش سنتی انجام دادم که متاسفانه 6 روز پس از عمل در فاصله حدود یک سانتی محل عمل یک برآمدی بوجود آمد و از محل آن عفونت ترشح کرد که دکترم گفتند فیستول هست و باید برای برداشتن فیستول چند ماه صبر کنم الان حدود45 روز از انجام عمل گذشته میخواستم ببینم بهترین زمان و بهترین روش برای جراحی فیستول کی هست و چطور میتونم برای درمان از شما نوبت بگیرم. با تشکر

    1. دکتر زهرا سعادتی دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام اگر راه دور هستین می توانید با مطب تماس بگیرید که وقت ویزیت آنلاین برای شما هماهنگ کنند. اگر از ابتدا جراحی هموروئید را با لیزر انجام میدادید هر دو عارضه فیستول و هموروئید در یک جلسه و به طور همزمان درمان و جراحی میشد. حالا باید تا کم شدن ورم ناحیه جراحی سنتی هموروئید صبر کنید. به علاوه اگر فیستول همراه با آبسه و عفونت باشد باید برای شما دارو تجویز شود و در صورت نیاز آبسه تخلیه شود و سپس برای جراحی فیستول اقدام کنید. معمولا در جراحی فیستول با لیزر همزمان می توان آبسه را نیز تخلیه کرد. تمام این موارد ملزم به این است که من یک بار شما را چه حضوری و چه به صورت آنلاین ویزیت کنم تا بتوانم نظر و تشخیص قطعی را اعلام کنم

  2. Avatar علی گفت:

    سلام خانم دکتر من دوبار فیستول انال عمل کردم هردو به روش سنتی الان بعد از دوسال دوباره به دکترم مراجعه کردم میگه دوباره فیستول داری مگه این بیماری چیه که دست برنمیداره ازما آیا راهی هست که یکبار به طور کامل از شر این بیماری خلاص بشم. 33سالمه کارم هم توی دریا هست.

    1. دکتر زهرا سعادتی دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام متاسفانه فیستول انال ممکن است چندین بار تحت جراحی سنتی قرار بگیرد بیماران متعددی قبلا به من مراجعه کرده اند که سال ها درگیر فیستول انال بوده اند و به دلیل جراحی های متعدد لطمه زیادی دیده اند. خوشبختانه هرکدام از این افراد که تحت جراحی فیستول با لیزر قرار گرفتند یک بار برای همیشه درمان شده اند. درصد موفقیت درمان فیستول با لیزر بسیار بالاتر از روش های سنتی است و از همه مهمتر دوره نقاهت بسیار کوتاهتری دارد. برای مقایسه روش سنتی و لیزر فیستول آنال به بخش مصاحبه با بیماران مراجعه کنید و اطلاعات خوبی بدست آورید. اگر راه دور هستید با مطب تماس بگیرید و یک وقت ویزیت آنلاین بگیرید تا تشخیص قطعی را به شما اعلام کنم.

  3. Avatar نقوی گفت:

    باسلام و خسته نباشید جناب دکتر
    بنده با تشخیص دکتر فیستول دارم وطبق فرمایش دکتر معالج باید عمل جراحی داشته باشم به نظرجنابعالی جز عمل راه درمان وجود دارد؟؟
    از پاسخ جنابعالی ممنون میشم.با تشکر نقوی

    1. دکتر زهرا سعادتی دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام متاسفانه به جز از بین بردن جدار فیستول روش درمانی قطعی تری وجود ندارد. توصیه می کنم جراحی فیستول را با لیزر پرتوان انجام دهید تا کمتر دچار عوارض جراحی فیستول شوید.

  4. Avatar نقوی گفت:

    باسلام وخسته نباشید جناب دکتر
    از پاسخ دادن گذارش بنده تقدیر وتشکر می نمایم
    ضمنا خواهش میکنم در شهر قم دکتری ماهر در این زمینه معرفی بفرمایید تا این مشکل بنده رفع بشه .از خداوند متعال توفیق خیر جنابعالی مسئلت مینمایم ممنون

    1. دکتر زهرا سعادتی دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام از قدردانی شما سپاسگزارم. متاسفانه در قم متخصص جراحی که با لیزر فیستول را جراحی کنند نمی شناسم. برای ویزیت آنلاین می توانید با مطب تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *