اطلاعات عمومی پزشکی

رکتوم یا راست روده چیست

رکتوم چیست

روده بزرگ یا فراخ‌روده بخشی از لوله گوارش پستانداران است که بین مقعد  و روده باریک قرار دارد و از: کورروده، پس‌روده و راست‌روده تشکیل شده است. رکتوم، کولون یا راست‌ روده پایین‌‌ترین قسمت در روده بزرگ (سیگموئید) در بدن انسان است. راست ‌روده در عمل دفع و کنترل آن، نقش مهمی دارد. نقطه شروع رکتوم از سومین مهره استخوان خاجی (ساکرال) است. محل قرارگیری راست روده یا رکتوم در روده بزرگ، بعد از خم روده (کولون سیگموئید) می باشد و بعد از خم روده نیز مقعد قرار گرفته است.

طول مجرای راست روده 12 سانتی متر است. قسمت انتهایی راست‌روده “آمپول راست روده” یا “آمپول رکتال” نامیده می‌ شود. در ماهیچه‌های آمپول راست روده هم مانند بقیه بخش ‌های روده بزرگ، الیاف طولی در بیرون و الیاف حلقوی در درون قرار دارند. راست روده یا رکتوم، بخش مهمی در بدن به شمار می رود و به مراقبت خاصی احتیاج دارد و عواملی مانند یبوست و هموروئید درمان نشده تاثیرات مهم و غیرقابل جبرانی بر روی راست روده خواهد گذاشت.

آناتومی رکتوم

وظیفه رکتوم یا راست روده در بدن انسان چیست؟

راست روده یا رکتوم در بدن انسان وظیفه دارد مدفوع را به طور موقت و تا لحظه اقدام به دفع نگه دارد. به عبارت دیگر، دیواره‌های رکتوم دارای گیرنده‌هایی با حساسیت نسبت به اتساع وجود دارد. موقعی که مدفوع به رکتوم رسید، باعث اتساع آن شده و این گیرنده‌ها احساس دفع مدفوع را به شخص می دهند. اگر شخصی مدفوع خود را بیش از حد نگه دارد و نسبت به هشدار این گیرنده‌ها بی تفاوت عمل نماید، دچار بیماری یبوست خواهد شد. زیرا آبی که همراه مدفوع است به مرور از دیواره های روده جذب می شود و مدفوع رفته رفته خشک و سفت تر می شود. به دنبال بروز یبوست به خصوص یبوست مزمن ممکن است دچار بیماری هایی از قبیل هموروئید و شقاق شوید.

بخش های مختلف رکتوم یا راست روده

رکتوم یا راست روده شامل سه بخش زیر است:

غشا مخاطی: لایه‌‌هایی سلولی‌ هستند که قسمت‌هایی از بدن را که نباید خشک شوند، محافظت می‌کنند. این لایه‌های سلولی، داخل بخش‌های مختلفی از بدن از جمله: بینی، پلک‌‌ها، دهان، مجاری تناسلی، مجاری گوارشی (دیواره داخلی روده) و مجاری تنفسی را پوشانده‌اند. ماده مخاطی ترشح شده از این غشا، به حرکت مدفوع کمک می کند.

ماسکولاریس پروپریا: این لایه ماهیچه‌ای، دیواره میانی روده را تشکیل می دهد. این لایه ماهیچه‌‌ای وظیفه دارد با محافظت از پیکر راست روده مدفوع را به بیرون هدایت کند.

مزورکتوم: مزورکتوم بافتی از چربی می باشد که دیواره‌های راست روده را پوشانده است.

گره های لنفاوی: یکی دیگر از بخش‌های مهم رکتوم یا راست روده گره های لنفاوی است، گره‌های لنفاوی قسمتی از سیستم ایمنی بدن محسوب می شوند و در نظارت و کنترل ورود مواد مضر به بدن نقش مهمی دارند. این گره‌ها بجز راست روده، تمام بدن را درگیر نموده اند.

بیماری های رکتوم یا راست روده

ساختار راست روده در زنان و مردان تفاوت دارد. راست روده ممکن است درگیر بیماری های مختلفی شود. از جمله این بیماری‌ها عبارت است از:

سرطان کولون، سرطان کولورکتال یا سرطان روده بزرگ

  • دیورتیکولار
  • هموروئید یا بواسیر
  • آنژیودیسپلازی
  •  IBD
  •  کولیت سودوممبرانوس
  •  کولیت ایسکمیک
  • پیچ خوردگی روده
  • پرولاپس رکتوم
  • و…

سرطان رکتوم

سرطان روده بزرگ، کولون یا کولورکتال؛ عوامل ایجاد و علائم آن

علائم سرطان روده بزرگ

در برخی مواقع، پولیپ‌ها و حتی سرطان روده بزرگ که به آن سرطان کولورکتال یا سرطان کولون نیز می گویند، متاسفانه، در آغاز پیدایش و فعالیت خود، علائم مشخص و نگران کننده ای از خود بروز نمی دهند و این موضوع باعث می شود بیماری به طور کاملا آرام و بدون هیچگونه علائمی به پیش روی و گسترش خود در بدن، ادامه دهد. البته علائمی نیز وجود دارند که ممکن است نشان دهنده وجود سرطان در روده بزرگ باشند. شما باید بعد از مشاهده این علائم، بلافاصله به پزشک مراجعه نمایید. برخی از این علائم عبارت اند از:

  • خونریزی از مقعد: وجود خون در مدفوع می‌تواند رنگ مدفوع را سیاه کند یا به صورت رگه ‌‌‌های قرمز رنگ در سطح مدفوع مشاهده شود.
  • تغییر در عادات دفع مدفوع و ادرار که بیش از 6 هفته طول بکشد.
  • یبوست یا اسهالی که بعد از سن 40 سالگی ایجاد شده و مداومت داشته باشد.
  • کاهش وزن بدن به دلیل ناشناخته در هر سنی
  • کم‌خونی و فقر آهن به دلیل ناشناخته
  • درد و پیچش ناشناخته و پایدار در ناحیه پایین شکم

عوامل ایجاد سرطان روده بزرگ

در بیشتر موارد، سرطان روده بزرگ از پولیپ ‌های روده سرچشمه می‌گیرد که معمولاً علامت بالینی خاصی در بدن ندارند ولی به مرور زمان تبدیل به سرطان می‌شوند. شخصی که پولیپ روده دارد ممکن است در ظاهر علائم یا ناراحتی خاصی نداشته باشد. اما اين پوليپ‌ها در صورت عدم توجه و درمان ممکن است به سرطان تبديل شوند. تقریباً اکثر مواقع، پولیپ‌ها یا ضایعه‌های پیش بدخیم روده موجب سرطان کولون، می گردند؛ لذا بايد پولیپ‌ها را از کولون خارج کرد تا از بروز سرطان جلوگیری شود.

دکتر زهرا سعادتی

درباره دکتر زهرا سعادتی

دکتر زهرا سعادتی متخصص جراحی و لیزر با بیش از 23 سال سابقه جراحی و درمان بیماری های هموروئید (بواسیر)، کیست مویی (سینوس پیلونیدال)، شقاق (فیشر مقعد)، آبسه و انواع فیستول. فارغ التحصیل دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایشان دوره های لیزر را در کشورهای روسیه ، ترکیه و ایران گذرانده است.قابل ذکر است ایشان طی 10 سال گذشته هزاران جراحی موفق با لیزر را انجام داده اند و جز اولین پزشکان متخصص هستند که جراحی با لیزر را در ایران آغاز کردند. تلفن های وقت دهی 02122761600 و 02122766853

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *