بیماری های مقعد

سندرم دفع سخت بیماری خاموش

سندرم دفع سخت بیماری خاموش

سندروم دفع سخت یک اختلالات بسیار نادر و ناشناخته درمیان بیماران است و حتی بسیاری از پزشکان نیز از علائم و درمان آن بی‌ اطلاع هستند. دفع سخت (Obstructed defecation) دشوار بودن در اجابت مزاج یا همان خالی کردن محتویات راست‌ روده است که گاهی مدفوع به شکل سخت و یا حتی نرم خارج می‌گردد؛ پس می‌ توان گفت دفع سخت می‌ تواند با یبوست و یا بدون یبوست رخ ‌دهد. درحالی که در یبوست، بیمار در طی 1 و یا حداکثر 3 روز به ‌علت سفتی مدفوع، توانایی اجابت مزاج را ندارد و یا دفعِ خیلی دشواری دارد. اگر دفع مدفوع با درد و فشار همراه باشد و یا تخلیه کامل صورت نگیرد، می‌ توان گفت که این بیمار دچار یبوست شده ‌است.

در بسیاری از بیماران مشاهده شده‌ است که در هنگام مواجهه با مشکلات دفع مدفوع، شروع به مصرف خودسرانه ‌ی ملین ‌ها می‌ کنند که با این عمل، بیش از پیش به دستگاه گوارش خود آسیب می‌ زنند؛ حتی گاهی مشاهده شده ‌است که بیماران، چه درمورد یبوست و چه سندروم دفع سخت‌، اقدام به تخلیه‌ راست روده با کمک‌ گرفتن از دست و یا انگشت خود می کنند.

خانمی که مبتلا به سندرم دفع سخت است و دستمال توالت را استفاده می کند

علائم سندرم دفع سخت چیست

در سندروم دفع سخت مجموعه علائمی بروز پیدا‌ می کند که در مجموع به آنها اختلالات اجابت مزاج نیز می‌ گویند و تنیسموس یا زورپیچی یکی از شایع ‌ترین آنها می ‌باشد. زورپیچ حالتی است که پس از اجابت مزاج احساس می کنید که دفع مدفوع کامل صورت‌ نگرفته‌ است و حتی با وجود تلاش برای دفع نیز اتفاقی رخ‌ نمی ‌دهد.

گاهی متخصصین، دفع دشوار را برابر با اختلال آنیسموس می‌دانند. اختلال آنیسموس، اختلالیست  که در آن شل شدن عضلات لگن در هنگام دفع رخ ‌می‌ دهد و عضلات اطراف راست ‌روده نمی‌ توانند به‌ هنگام دفع مدفوع شل ‌شوند تا مدفوع بتواند به سادگی خارج ‌گردد. اما باید توجه داشت که آنیسموس با سندروم دفع سخت متفاوت است.

درمان سندرم دفع سخت

توجه داشته ‌باشید که یکی از اساسی ‌ترین نکاتی که می‌ تواند به درمان سندروم دفع سخت کمک کند ورزش و رژیم غذایی می ‌باشد. سعی کنید در طول روز در ساعات مشخصی به دستشویی بروید، در هنگام دفع از زور زدن اجتناب‌ کنید زیرا که دفع مدفوع عملی روده ‌ای است و تنها با ریلکس کردن و زمان دادن به روده می‌ توانید دفع راحت و بدون مشکلی داشته‌ باشید، به اندازه‌ی کافی فیبر مصرف کنید که به این منظور می توانید از سبزیجات و صیفی جات حاوی فیبر زیاد استفاده کنید، به اندازه‌ کافی آب بنوشید و در نهایت نیز ورزش را فراموش نکنید زیرا که کم تحرکی خود سبب بروز یبوست می‌ شود. انجام تمرینات ورزشی مثل یوگا نیز بسیار کمک کننده است.

سوالات رایج سندرم دفع سخت

1-آیا یبوست سندرم دفع سخت است؟

در 90% مواقع در افرادی که دچار مشکل یبوست هستند، مشکل آنها علت خطرناکی ندارد و تنها در 10% موارد است که یبوست به علت عواملی همچون سندرم دفع سخت، انسداد یا پیچ ‌خوردگی روده، وجود ضایعه داخل شکم و غیره رخ ‌می‌دهد.

2-دلایل بروز سندروم دفع سخت چیست؟

عواملی همچون بارداری و زایمان، اختلال در مسیر پیام رسانی عصبی-مغزی-روده‌ای، مشکلات عملکردی عضلات کف لگن، آنیسموس، بیماری رکتوسل، افتادگی راست روده، تنگی دریچه‌ مقعد، سرطان راست ‌روده و یا مقعد، سندروم افتادگی پرینوم، کم ‌تحرکی و غیره سبب بروز این بیماری می ‌شود.

3-آیا درمان اختصاصی برای سندروم دفع سخت وجود دارد؟

بسته به علت پیدایش این سندروم، پزشک می‌ تواند از درمان مناسبی بهره ‌جوید. به‌ عنوان مثال، در افتادگی راست‌ روده یا رکتوسل، نیاز به عمل جراحی می‌ باشد؛ درآنیسموس یا مشکلات کف لگن، تمرینات بیوفیدبک یا فیزیوتراپی کف لگن توصیه می‌ شود.

4-درمان سنتی سندرم دفع سخت چیست؟

یک قاشق چای‌ خوری رازیانه را در یک لیوان آب گرم ریخته و میل نمایید.  تعدادی انجیر را به همراه 1 قاشق غذاخوری گلاب در مقداری آب از شب بخیسانید و قبل از هر وعده‌ی غذایی 2 عدد را میل ‌نمایید. 2 عدد خرما و 3 سرشاخه کوچک نعناع را در میانه‌ هر وعده‌ غذایی میل‌ نمایید.

5-آیا استفاده از دست برای کمک به عمل دفع در سندرم دفع سخت مجاز است؟

یکی از آسیب ‌های جدی که در پی استفاده از دست یا انگشت برای کمک به عمل دفع رخ ‌می‌دهد این است که می‌ تواند سبب ایجاد زخم شقاق یا همان فیشر، خونریزی مقعد، بی ‌اختیاری مقعد و در موارد شدیدتر سبب آسیب به دستگاه دفع ادرار ‌شود که در طولانی مدت عضلات لگن ضعیف خواهند ‌شد.

6-آیا استفاده از داروی ملین برای دفع سخت کمک کننده است؟

هموروئید (یبوست)، فیستول (انسداد غده‌ های درون مقعد)، شقاق (پارگی در قسمت داخلی راست‌روده)، خونریزی از مقعد، بی‌ اختیاری در مدفوع و افزایش خطر بدخیمی روده ازجمله آسیب‌ هایی است که ممکن است در پی مصرف خودسرانه‌ برخی داروها و ملین ‌ها گریبان‌ گیر بیمار شود.

author-avatar

درباره دکتر زهرا سعادتی

دکتر زهرا سعادتی متخصص جراحی عمومی فارغ التحصیل ۱۳۷۸ از دانشگاه شهید بهشتی تهران و دارای بورد تخصصی هستند. ایشان دوره های لیزر را در کشومان ایران و کشورهای روسیه و ترکیه گذرانده اند و سابقه طولانی در زمینه درمان و جراحی با لیزر دارند. تلفن ثابت تماس با مطب با پیش شماره تهران 22761600 و 22766853 و شماره موبایل و واتساپ 09120052674

9 دیدگاه برای “سندرم دفع سخت بیماری خاموش

  1. میر فخرالدین موسوی- شهر رشت گفت:

    با درود و سپاس از مقالات بسیار ارزشمند شما

    1. از قدردانی شما بسیار سپاسگزارم

  2. M گفت:

    سلام خانم دکتر ، خیلی ممنون بابت مقاله مفیدتون
    من یه مشکلی دارم الان یک هفته هست که دچار یبوست شدم و مشکل دفع دارم و اصلا سابقه یبوست رو داشتم از قبل …امروز دوبار از این شیاف استفاده کردم یکم تاثیر داشت ولی هنوز احساس سنگینی در اطراف نافم میکنم میشه لطفا راهنماییم کنید🙏🏻

    1. سلام از خوددرمانی پرهیز کنید و اگر بیش از 3 روز است که دفع مدفوع نداشته اید و با نشستن در لگن آب گرم هم نتوانسته اید دفع مدفوع بدون زور زدن داشته باشید از یک پرستار یا بهیار با تجربه جهت انجام عمل تنقیه یا انما کمک بگیرید. به هیچ عنوان این کار را خودتان انجام ندهید زیرا احتمال آسیب رسیدن به بافت مقعد و روده بسیار بالاست. برای درمان اصولی این بیماری نیز حتما به یک متخصص مراجعه کنید تا مجدد بروز نکند.

    2. عبدالله گفت:

      سلام خانم دکتر. من مردی 35 ساله و مجرّد هستم. مدّت مدیدی است (بالای 15 سال) که به علایمی دچار هستم که آگاهی کافی درباره اش نداشتم و موفق به درمانش نشدم. با دیدن مطلب «سندرم دفع سخت» شما متوجّه شدم ظاهراً مبتلا به همین مشکل هستم. نکته وار علایم خودم را عرض می کنم:
      1. عدم توانایی دفع مدفوع در بالای 90 درصد موارد، حتی هنگامی که مطلقاً یبوست ندارم.
      2. نیاز مبرم به کمک دست برای دفع مدفوع (به شکلی که با انگشتم عضلات انتهایی روده را تحریک می کنم و تکان می دهم تا عمل دفع انجام شود)
      3. به رغم کمک گرفتن از دست، عدم توانایی در دفع مدفوع به صورت کامل و رفتن برای قضای حاجت معمولاً 2 یا 3 بار در روز و تبعاً احساس مجدد مدفوع دقایقی بعد از قضای حاجت
      4. تورّم، سوزش و التهاب دهانه مقعد و گاه خونریزی آن (خصوصاً مواقعی که فشار بیشتری توسّط دست به مقعد می‌آید و دفعات رفتن به توالت برای قضای حاجت بیشتر می شود)
      5. نفخ و درد زیاد و تقریباً همیشگی در سمت چپ شکم در مجاورت ناف (که ظاهراً محلّ معده است) و نیز دردی آزاردهنده در پایین ناف که با فشار دادن همان ناحیه شدیدتر می شود. گاهی این درد اخیر با نبض زدن همراه است؛ خصوصاً بعد از اجابت مزاج سخت و طولانی که با تقلّای زیاد برای تحریک روده با دست همراه بوده است.
      لطفاً راهنمایی بفرمایید برای درمان چه پروسه‌ای را پی بگیرم. با تشکّر

      1. سلام احتمالا بر اثر یک بیماری گوارشی، شقاق یا هموروئید قادر به دفع کامل مدفوع نبوده اید و از دست برای دفع مدفوع کمک گرفته اید. همین امر باعث می شود که در طولانی مدت عضلات مقعد ضعیف و حتی آسیب دیده شوند. توصیه می کنم از مطب وقت ویزیت بگیرید تا ابتدا وضعیت مقعد بررسی شود. سپس ممکن است دارو درمانی، رژیم غذایی همراه با فیزیوتراپی و بیوفیدبک برای شما تجویز شود. اگر آسیب به بافت مقعد شدید باشد ممکن است جراحی با لیزر پرتوان نیز به شما توصیه شود.

  3. سلام از یک پرستار یا بهیار باتجربه برای انجام عمل تنقیه یا همان انما کمک بگیرید. به هیچ عنوان زور نزنید و برای دفع مدفوع از دست استفاده نکنید و به ناحیه فشار نیاورید. معمولا هموروئید داخلی درد ندارد اما باید درمان شود و به حال خود رها نشود. زیرا بیمار دچار عوارضی مثل خونریزی و آبسه مقعدی و شقاق خواهد شد.

  4. ذبیح الله گفت:

    سلام خانم دکتر من چند ماهی میشه میکروبی معده دارم معده ام باد میکنه هرچیز بخورم و مشکل مدفوع هم دارم گاهی بصورت سخت و گاهی نرم .مدفوع خارج میشه خیلی با فشار
    نمیدونم چکار کنم تا خوب بشه راهنمایی کنین ممنون میشم

    1. سلام تحت نظر متخصص تغذیه و گوارش باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *