شقاق فیشر مقعد

شقاق یا فیشر مقعد

شقاق مقعدی

شقاق مقعد به انگلیسی آنال فیشر (Anal Fissure ) می شود. شقاق یک نوع بیماری ترک خوردگی و چاک خوردگی یا زخم شدن قسمت لبه داخلی مقعد بوده که نوعی زخم پوستی است. این بیماری به دلایل مختلفی در لایه اپی تلیال به وجود می­ آید که همراه با احساس درد شدید، خونریزی و سوزش می ­باشد.

امروزه افراد زیادی به بیماری شقاق مبتلا می ­شوند. از عوامل ایجاد کننده این بیماری می­ توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اسهال به مدت طولانی: در زمینه بیماری ­های التهابی روده از جمله کولیت اولسره و کرون
  • یبوست: افزایش بیش از حد فشار درون شکم در زمان دفع مدفوع. معمولا مدفوع سفت به مقعد و عضلات آن ناحیه فشار زیادی وارد می­ کند. خون­رسانی به این قسمت در مدت طولانی کاهش یافته و عضلات آن سفت­تر خواهد شد؛ در نتیجه باعث پارگی و به وجود آمدن این بیماری می ­شود.
  • بیماری­های زمینه­ ای از جمله AIDS، سرطان مقعد، سل، ترومای ناحیه مقعد

انواع درمان شقاق مقعد

علائم بیماری شقاق

دقت کنید که علائم  شقاق عود کننده است از جمله علائم شقاق به موارد زیر می توان اشاره کرد:

  • ایجاد خونریزی از ناحیه مقعد به ویژه در زمان اجابت مزاج یا بعد از آن
  • احساس درد شدید
  • خارش در ناحیه اطراف مقعد
  • احساس ضایعه گوشتی در ناحیه اطراف مقعد
  • احساس درد در ناحیه مقعد در زمان سرفه کردن و یا ادرار

بیمارانی که به اختلالات زمینه­ای دریچه مقعد مبتلا هستند، احتمال زیادی دارد که به آسیب شکاف و ترک مقعدی در اثر ضربه  به آن دچار شوند. بر اساس مطالعات انجام شده توسط پزشکان، اکثر افرادی که به شقاق مقعدی مبتلا می­ شوند، حداقل دارای یک بیماری زمینه­ ای دریچه مقعدی هستند.

یکی از اختلالات شایع زمینه­ ای ناحیه مقعد، بزرگ شدن غیرطبیعی عضلات دریچه ­ای در این ناحیه بوده که باعث ایجاد فشار در کانال، حتی در زمان استراحت عضلات می­ گردد. در واقع اکثر بیماران مبتلا به شقاق همیشه، حتی در زمان استراحت عضله، این اختلال فشار مضاعف را دارند.  احتمال ایجاد شقاق در قسمت خط وسط دیواره پشت کانال مقعد به علت حساسیت و ضعفی که دارد، بیشتر می ­باشد.

برای اکثر بیماران این سوال پیش می­ آید که با وجود توانایی­های بدن در درمان سریع زخم­ های کوچک، چرا در اکثر موارد ترک­ های کوچک موجود در مخاط مقعد بهبود پیدا نمی­ کند و این بیماری ماه­ها طول می­ کشد؟ جواب سوال  این است که عوامل موجود درون محیط مقعد از بهبود خود به­ خود ترک جلوگیری می­ کند. اولین عامل، عبور مدفوع بوده که با هر بار اجابت مزاج، باعث ایجاد سایش و تحریک شقاق خواهد شد و عامل دیگر، انقباضی بوده که در قسمت عضلات دریچه مقعد  اتفاق می­افتد و خون رسانی به ناحیه شقاق را کاهش می­ دهد. در نتیجه احتمال گردش خون در قسمت بافت­های آسیب دیده و اطراف آن را کم می­ کند و بهبودی به تاخیر خواهد افتاد.

روش­ های معاینه شقاق

شخصی که شقاق دارد نباید معاینه ی داخلی شود زیرا بسیار دردناک است و باعث بدتر شدن شقاق می شود در صورت لزوم معاینه این کار باید توسط پزشک متخصص و با بی حسی مناسب انجام شود.

  • گفت­و­گو با بیمار
  • بررسی سونوگرافی یا عکس از ناحیه
  • معاینات بصری

 داروی ضد شقاق

درمان بیماری شقاق

روش­ های مختلفی برای درمان بیماری شقاق وجود دارد. تمرکز درمان شقاق، بر شکستن چرخه درد، ایسکمی و اسپاسم بوده که عامل ایجاد این بیماری می ­باشد. خط اول درمان این بیماری، کم کردن تروما یا آسیب به کانال بوده که شامل تجویز مواد غذایی دارای فیبر از جمله میوه و سبزیجات و استفاده زیاد از مایعات است.

نشستن در لگن آب گرم و تجویز ملین­ ها نیز به روند بهبودی این بیماری کمک زیادی می­ کند.

برای کاهش درد معمولا ژل لیدوکائین 2 درصد به صورت موضعی، تجویز می ­شود. همچنین پماد نیتروگلیسیرین به صورت موضعی، موجب افزایش گردش خون در قسمت آسیب دیده می­ گردد. اما این پماد غالبا باعث ایجاد سردرد در بیماران می­ شود.

به گفته پزشکان، درمان طبی در شقاق حاد موثر بوده ولی در اکثر موارد برای درمان شقاق مزمن این روش­ها موثر نیستند و نیاز به عمل جراحی دارند.

عمل جراحی شقاق مقعد

تزریق بوتاکس برای درمان شقاق

تزریق بوتاکس باعث می ­شود تا عضلات ناحیه مقعد، فلج شده و در بعضی مراکز درمانی از این مکانیسم به جای عمل جراحی، برای درمان شقاق مزمن استفاده می­ کنند. این روش با وجود آن که عوارض کمتری دارد اما نتیجه درمان قطعی شقاق با تزریق بوتاکس از درمان طبی بیشتر نمی­ باشد.

در بیمارانی که درمان طبی آن­ها ناموفق بوده، درمان جراحی به صورت سنتی با هدف درمان قطعی شقاق مزمن انجام می­ گیرد که این عمل باعث کاهش اسپاسم اسفنکتر داخلی خواهد شد.

در 95 درصد از بیماران مبتلا به شقاق، جراحی موفقیت آمیز است اما احتمال عود بیماری در کمتر از 10 درصد افراد وجود دارد. همچنین برای درمان شقاق مزمن، از فلپ­های موضعی همراه با یا بدون اسفنکتروتومی نیز استفاده می ­شود.

علت بروز شقاق مقعد

یبوست،اسپاسم عضلانی،حاملگی و زایمان،عفونت های منتقله از راه تماس جنسی،کرون،انال سکس

علت شقاق حاد، ايجاد خراشيدگي در پوست مقعد به دنبال اسهال طولاني مدت يا يبوست است . اين خراشيدگي باعث انقباض عضله داخلي مقعد مي شود و اين انقباض باعث ايجاد درد شديد مقعدی مي گردد.

علت اصلی شقاق مزمن یبوست مزاج است. یعنی عبور مدفوع سفت و خشك، در مواقع اجابت مزاج و طولانی شدن فاصله اجابت مزاج ها است.

عوامل افزایش دهنده ی خطر شقاق

یبوست،بیماری کرون، هموروئید درمان نشده، زایمان، معاینه داخلی مقعد، جسم خارجی، نخوردن مایعات کافی؛نداشتن ورزش و پیاده روی،بارداری، بیماری های قابل انتقال از راه تماس جنسی غذا های فرآوری شده، فست فود و مواد غذایی کم فیبر.

روش جراحی شقاق مقعد

درمان و جراحی شقاق

در مواردی که شقاق به درمان دارویی جواب ندهد یا بعد از درمان مجددا عود کند توصیه به عمل جراحی یا لیزر می شود. عمل جراحی شقاق مقعد معمولا به روش اسفنکتروتومی شقاق انجام می شود. در ۸٪ موارد بعد ازعمل جراحی سنتی شقاق بی اختیاری در دفع گاز یا مدفوع بروز می کند. اما اگر این جراحی با لیزر پرتوان دی اکسید کربن انجام شود احتمال بروز عوارض جراحی شقاق به صفر نزدیک می شود.

لیزر شقاق مقعد

در شقاق حاد می توان از لیزر کم توان برای درمان استفاده کرد. لیزر هفته ای ۳-۲ جلسه و کلا تا ۱۲ جلسه می تواند ادامه یابد. در این روش لیزر شقاق به ترمیم زخم و کاهش درد کمک می کند.
در شقاق مزمن که به درمان های محافظه کارانه جواب نداده است می توان از لیزر های پر توان استفاده کرد. با این نوع لیزر زخم شقاق و زایده پوستی آن برداشته شده و عمل اسفنکتروتومی انجام می شود.

تشخیص شقاق مقعد

سوالات متداول شقاق یا فیشر مقعد

1-آیا شقاق یا فیشر مقعدی خطرناک است؟

تنگی مقعد، فشار بر ناحیه مقعد و رژیم غذایی نامناسب و فعالیت بدنی نامناسب و نامنظم منجر به درمان دیر هنگام شقاق می شود. شقاق به خودی خود خطرناک نیست و منجر به بروز سرطان نمی شود اما مزاحم سر سختی برای ادامه زندگی عادی است.

2-چرا من دائما دچار شقاق می شوم؟

شقاق معمولا بر اثر فشار و تروما بر ناحیه مقعد ایجاد می شود. همچنین یبوست مزمن و حرکات دودی شکل کند روده ممکن است منجر به بروز شقاق شوند. یکی از دلایل نادر دیگر بروز شقاق ابتلا به بیماری روده تحریک پذیر یا IBS می باشد.

3-چطور می توان شقاق را به طور دائم درمان کرد؟

شقاق را می توان طی چند هفته به طور دائم درمان کرد. با کنترل یبوست و مصرف غذای پر فیبر و سالم. نوشیدن آب و آبمیوه کافی. نشستن در لگن آب گرم به مدت 10 تا 20 دقیقه برای چندین بار در روز به خصوص بعد از هر دفع مدفوع. این عمل منجر به آرامش و رفع تنش عضله این ناحیه می شود و بهبودی سریع بیماری کمک می کند. بیماران مبتلا به شقاق علاوه بر رعایت موارد بالا حتما به یک متخصص جراحی مراجعه کنند و درمان خود را زیر نظر ایشان پیگیری کنند.

21 دیدگاه برای “شقاق یا فیشر مقعد

  1. Avatar سحر گفت:

    خانم دکتر سلام و خسته نباشید
    من پارسال خدمت شما لیزر شقاق انجام دادم و خدا را شکر درمان شدم الان یکی از آشنا ها هم شقاق دارند و هم هموروئید آیا با روشی که برای من لیزر انجام دادین امکانش هم برای این خانم هم لیزر کنید و به طور قطعی درمان بشن؟ ممنونم

    1. Avatar دکترزهرا سعادتی گفت:

      سلام بله انجام میشه و اتفاقا یکی از مزیت های لیزر همینه که میشه بیماری های متعدد مقعدی را همزمان درمان کرد

  2. Avatar اام گفت:

    سلام خانم دکتر روزبخیر خواهش می کنم به سوال من پاسخ دهید.من مردی 50 ساله هستم از شهرستان ازچند سال پیش دچار همورویید وشقاق شدم که بعلت عدم رعایت خودم به یبوست گرفتار شدم وخیلی اذیت شدم .زائده بیرونی مقعددردشقاق زخم مقعدی باداروهای مختلف پمادها فقط بصورت موقت تسکین داده شد .شاید هم چون دوره درمان تکمیل نمی شد
    نتیجه ای نگرفتم .از طرفی مشکل سنگ کلیه وکیست کلیه دارم .درطول این سالها دردهای زیادی راتجربه وتحمل کردم. بااینکه تحت درمان بوده ام اماهیچوقت بهبودی کامل راپیدا نکردم.بااین وضعیت حتما پیشنهاد شماجراحی ومشکلات بعد از آن خواهد بود.اما فقط راهی را در حال حاضر پیشنهاد بفرمایید که این التهاب وسوزش کمی التیام یابد.تابتوانم اقدام بعدی راانجام دهم.ممنونم ازتوجه ومحبت شماهمیشه سالم وبرقرار باشید.

    1. Avatar دکترزهرا سعادتی گفت:

      سلام برای گذراندن تعطیلات این موارد را رعایت فرمایید. از داروی ملین استفاده کنید در حدی که نه یبوست بگیرید و نه اسهال شدید زیرا هر دو ضرر دارد. روزانه در لگن آب گرم بشینید. از داروخانه داروی آنتی هموروئید و آنتی فیشر تهیه کنید اما بعد از تعطیلات حتما حتما به پزشک مراجعه کنید و برای جراحی اقدام کنید زیرا این روش ها معمولا برای یک هفته تا ۱۰ روز پیشنهاد می شود و بعد از آن استفاده بیش از اندازه از پمادهای ذکر شده مجاز نمی باشد

  3. Avatar محسن گفت:

    سلام من بیوست دارم و همین بیوست باعث شده تا شقاق پیدا کنم مدفوع من در راست روده گیر میکنه و با زور زدن هم بیرون نمیاد کلافم کرده آیا با درمان بیوست مشکل گیر کردن بیوست در راست روده درمان میشه؟موقعی که کمی مدفوعم سفت باشه افتادگی مقعد پیدا میکنم.ملین هم مصرف میکنم

    1. Avatar دکترزهرا سعادتی گفت:

      مشکل یبوست را حتما حل کنید در صورتی که مشکل شما رفع نشد به متخصص جراحی مراجعه فرمایید

  4. Avatar ناصر گفت:

    سلام من یبوست دارم و همین یبوست باعث شده که به گیر کردن مدفوع در راست روده مبتلا بشم با مصرف دارو یبوستم بهتره ولی مدفوع رسات روده خوب نمیشه شقاق هم دارم .چطور درمان بشم؟

    1. Avatar دکترزهرا سعادتی گفت:

      سلام به یک متخصص مراجعه کنید تا وضعیت به طور کامل بررسی شود

    2. Avatar دکترزهرا سعادتی گفت:

      سلام باید معاینه شوید تا کاملا و ضعیت شما بررسی شود پس از تشخیص قطعی روش های مختلف درمانی به شما پیشنهاد خواهد شد.

  5. Avatar الهام گفت:

    سلام خانم دکتر خسته نباشید من نزدیک یک ساله درد در ناحیه مقعد دارم دکتر که رفتم گفت فیشر .بهم پماد و شیاف آنتی فیشر استفاده کردم خوب شدم حالا هر چند مدت یه بار دوباره درد خفیفی دارم چیکار کنم؟

    1. Avatar دکتر زهرا سعادتی گفت:

      بهترین روش درمان شقاق یا فیشر رعایت رژیم غذایی مناسب جلوگیری از یبوست است به علاوه دوش حمام آب گرم یا استفاده از لگن آب گرم بسیار کمک کننده است. به مدت طولانی بر روی سطوح سخت ننشینید و فعالیت ورزشی منظم داشته باشید. از همه مهمتر از همه پماد آنتی فیشر را در صورت عود شقاق بدون اجازه پزشک تمدید نکنید پماد شقاق دارای مواد استروئیدی است و در برخی شرایط بیماری را تشدید می کند

  6. Avatar مینا فرهادی گفت:

    سلام خانم دکتر عزیز
    من 2 سال پیش بعد از چندبار یبوست شدید دچار زخم و بعدش زایده در مقعد شدم که هرچند مدت یکبار بعد از دفع دچار خونریزی می شدم اما دکتر عمومی کلینیکی که برای لیزر مراجعه می کردم، تشخیص دادن که این زایده مقعدی، زگیل تناسلی است و دوبار منو کرایو کردند اما بدتر شدم . حالا چون هربار بعد از دفع، خون ریزی خفیف و درد (گاهی کم گاهی زیاد) دارم، به فوق تخصص گوارش مراجعه کردم، ایشان بدون هیچ معاینه ای گفتن که شقاق هست و بهم کلونوسکوپی دادند. و گفتند بعد از چک کردن التهاب روده در کلونوسکوپی خواهند گفت باید عمل کنم یا دارو مصرف کنم. حالا نمی دونم باید کلونوسکوپی برم یا نه. و اصلا برای این مورد واقعا باید به پزشک با چه تخصصی مراجعه کرد؟. در ضمن ساکن مشهد هستم.
    ممنون میشم اگر پاسخ بدید و منو از این سردرگمی طولانی خارج کنید.

    1. Avatar دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام حتما مطلب تفاوت هموروئید و زگیل تناسلی را مطالعه کنید. به یک متخصص جراحی عمومی مراجعه کنید.

  7. Avatar سمیرا گفت:

    سلام خسته نباشید من الان نزدیگ ۱۷روز عمل کردم فیشر و همورئید وبواسیر داشتم ولی هنوز خودم نمیتونم دارو بزنم درد دارم دکتر ب ام ملین نوشت ولی من من هنوز ملین نخورده شکم کار میکنه بعد من غذا هم کاهو ابپز مرغ خیار گوجه با میوه مثل پرتغال با لیمو میخورم هیچ روشی وجود نداره من زودتر خوب شم

    1. Avatar دکتر زهرا سعادتی گفت:

      در صورتی که یبوست ندارید نیازی به مصرف ملین نیست و بسیار عالی است که با رژیم غذایی مناسب وضعیت اجابت مزاج را کنترل می کنید. برای بهبود سریعتر زخم شقاق و هموروئید تمیز نگهداشتن ناحیه و جلوگیری از عفونت-مصرف سبزیجات و ویتامین ها و استفاده از یک پماد ترمیم کننده مناسب کمک کننده است. برای انتخاب پماد مناسب با پزشک جراح خود تماس بگیرید.

  8. Avatar امیر گفت:

    سلام خانم دکتر…من 29 سالمه…سه ماه و نیم هست که دچار شقاق شدم…دارو درمانی انجام دادم و میدم بعضا بهتر میشه ولی کامل نه…هنگام دفع سوزش دارم و بعضی اوقات مقدار کمی روی مدفوع خون هست…اکثرا احساس خشکی و سوزش و درد مبهم و وجود خار در مقعد دارم که طاقت فرسا نیست ولی نارحت کننده و مایوس کننده هست…کلونوسکوپی انجام دادم که همه بخشاش نرماله فقط در قسمت anus نوشته was seen hypertrophied papillae…..حالا من باید چکار کنم خانم دکتر؟باید درمان دارویی رو ادامه بدم یا نه….در مورد عوارض لیزر هم کمی ترس دارم…لطفا راهنماییم کنید…مشکلم درمان کامل میشه و به حالت قبل برمیگرده

    1. Avatar دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام اگر داروی مناسب و به جا استفاده کنید مشکل شما رفع خواهد شد. از خوددرمانی پرهیز کنید. از مطب وقت ویزیت بگیرید تا داروی مناسب و به جا بعد از معاینه برای شما تجویز شود.

  9. Avatar م گفت:

    سلام من فیشر دارم مشورت کردم گفتند عمل با لیزر دوباره فیشر برمی گردد می خواستم بدانم درسته یا خیر؟

    1. Avatar دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام خیر درست نیست. با لیزر پرتوان می توان انواع شقاق را درمان کرد.

  10. سلام خدمت خانم دکتر گرامی.
    دکتر عزیز بنده خانمی ۴۶ ساله ام.۱۵ سال پیش در اثر بارداری وزایمان دچار یبوست شدید شدم.که بعد از ان شاهد متورم شدن مقعد بودم
    در طول این سالها گاها با یبوست دچا رخونریزی شفاف نسبتا کم بودم.دقیقا نمیدانم از چه زمانی،ولی اکنون به تنگی مقعد دچارم بطوریکه اگر کمی مدفوع سفت باشد اجابت مزاج به سختی وبه کمک اگشتان دست با فشار به طرفین راست روده صورت میگیرد.ولی خونریزی وسوزش ندارم.اما زمان شستشوی مقعدمتوجه زبری عرضی از مقعد به داخل نشیمن میشوم.خواهش میکنم مرا راهنمایی کنید گه ایا به فیشر مبتلا هستم.واگر هستم نیاز به جراحی دارد یا با دارو قابل درمان میباشد.از لطف شما بسیار سپاسگذارم

    1. سلام برای تشخیص شقاق مقعدی ابتدا باید معاینه شوید. قبل از انجام عمل جراحی شقاق یا لیزر شقاق لازم است یم دوره داروی قوی مصرف کنید. به علاوه داشتن رژیم غذایی شقاق و هموروئید نیز ضروری است. در نهایت اگر با دارو درمانی شقاق و مراقبت های خانگی طی 10 روز به نتیجه نرسید توصیه بر لیزر شقاق است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *