شقاق فیشر مقعد

شقاق یا فیشر مقعد

شقاق مقعد

شقاق مقعد به انگلیسی آنال فیشر (Anal Fissure ) می شود. شقاق یا فیشر مقعد یک اولسر خطی در کانال انال می باشد که با درد و خون ریزی همراه است. شقاق حاد یا فیشر حاد معمولا با درمان محافظتی فیشر بهبود می یابد ولی شقاق مزمن اکثرا نیاز به جراحی فیشر دارد. انواع بیماری ها به خصوص شقاق یا فیشر حاد در مراحل اولیه با کمترین هزینه قابل درمان است اما هرچه فیشر مزمن می شود درمان سخت تر و هزینه درمان بالا خواهد رفت. بنابراین برای مراجعه به پزشک متخصص و جراح خجالت نکشید و به موقع برای درمان اقدام کنید.

فیشر مقعد  چیست؟ شقاق چیست؟

زخم ناحیه مقعد را شقاق یا فیشر مقعد گویند. در تمام سنین حتی شیر خواران مشاهده می شود. این پارگی سبب اسپاسم اسفنگتر داخلی مقعد و درد می شود. علل ایجاد این زخم متفاوت است ولیکن در اکثر بیماران با تغییر اجابت مزاج از قبیل یبوست و یا اسهال شدید همراه است. شقاق طبق آمار مقالات خارجی در مرد و زن مساوی است ولی در جامعه ی ایرانی در زن ها بیشتر است.

تشخیص شقاق مقعد
شقاق مزمن بطور شایع در خط وسط خلفی دیده می شود اما گاهی در خط وسط قدامی مقعد و بطور نادر در سمت چپ یا راست دیده می شود. اگر این قسمت به درستی کار خود را انجام ندهد مواد دفعی در بدن مانده و موجب مشکلاتی مهم و خطرناک خواهد شد. از نظر فیزیولوژیک مشکلات کاهش خون رسانی در قسمت پشتی مقعد را مطرح کرده اند و بعضی از محققان افزایش فشار داخل کانال آنال (مقعدی) را از علل فیزیولوژیک آن می دانند. شایع ترین محل این زخم در قسمت خلفی است و از نظر بروز فیشر در بین زنان و مردان هر دو به یک اندازه شایع است. البته در ایران زنان بیشتر به شقاق مبتلا می شوند. ابتلا به شقاق مقعدی به خصوص در افراد بالغ جوان شایع تر است ولیکن فیشر مقعد از نوزادان تا افراد مسن را گرفتار می کند. درمواردی که شقاق ارثی است. احتمال درمان قطعی شقاق یا فیشر کمتر است.

علائم شقاق مقعد

افراد مبتلا به اين بيماري معمولا با درد هنگام اجابت مزاج مراجعه مي كنند و گاهي نيز از خروج چند قطره خون هم زمان با اجابت مزاج شاكي هستند. بعضي از بيماران از درد شديد مقعد كه چند ساعت پس ازاجابت مزاج تداوم دارد شاكي هستند. البته بايد بيماران بدانند كه علي رغم درد شديد و خون ريزي مقعد، اين عارضه بيماري خطرناكي نمي باشد مگر این که توسط متخصص درمان قطعی نشود و منجر به عفونت شدید شود.

درد مقعد ممکن است بعد از اتمام بیرون روی طول کشیده و سپس تا بیرون روی بعدی فروکش نماید. سایر شکایات می‏ توانند شامل خون ریزی، خارش و ترشح از مقعد باشند.

به طور خلاصه علایم شقاق مقعد شامل:

  1. درد شدید به هنگام اجابت مزاج
  2. وجود رگه های خون روی مدفوع و کاغذ توالت
  3. خارش
  4. گاهی سوزش ادرار و گاهی ترشح چرکی

علایم شقاق عود کننده است تا این که با عدم درمان مناسب پایدار می شود. شقاق شایع ترین علت خون ریزی مقعد در بچه ها  است

عمل جراحی شقاق مقعد

علت بروز شقاق مقعد

یبوست،اسپاسم عضلانی،حاملگی و زایمان،عفونت های منتقله از راه تماس جنسی،کرون،انال سکس

علت شقاق حاد، ايجاد خراشيدگي در پوست مقعد به دنبال اسهال طولاني مدت يا يبوست است . اين خراشيدگي باعث انقباض عضله داخلي مقعد مي شود و اين انقباض باعث ايجاد درد شديد مقعدی مي گردد.

علت اصلی شقاق مزمن یبوست مزاج است. یعنی عبور مدفوع سفت و خشك، در مواقع اجابت مزاج و طولانی شدن فاصله اجابت مزاج ها است.

عوامل افزایش دهنده ی خطر شقاق

یبوست،بیماری کرون، هموروئید درمان نشده، زایمان، معاینه داخلی مقعد، جسم خارجی، نخوردن مایعات کافی؛نداشتن ورزش و پیاده روی،بارداری، بیماری های قابل انتقال از راه تماس جنسی غذا های فرآوری شده، فست فود و مواد غذایی کم فیبر.

انواع شقاق

شقاق را از لحاظ مدت زمان وقوع بیماری به دو نوع شقاق مزمن و شقاق حاد تقسیم می کنند. در صورتی که بیماری مدت زمان طولانی است که با شماست و درمان نشده از نوع شقاق مزمن می باشد.

درمان شقاق

در صورتی که از شروع علایم ۶-۳ هفته گذشته باشد به آن شقاق حاد می گوییم. شقاق حاد در ۹۵٪موارد به درمان دارویی جواب می دهد.
اگر بیش از ۶ هفته از شروع علایم گذشته باشد شقاق مزمن اطلاق می شود و۹۵٪ به درمان دارویی جواب نمی دهد. شقاق مرمن اکثرا حاشیه برجسته داشته فیبروتیک شده و زایده پوستی در انتهای آن دیده می شود.

اصول درمانی شقاق

درمان یبوست با رژیم پر فیبر و مایعات وگاهی ملین،کنترل درد،گرم کردن موضع.بی حس کننده های موضعی همراه با کورتیکوستروییدها برای کنترل درد استفاده می شود. اسپاسم اسفنکتر داخلی معمولا با نیتروگلیسیرین ودیلتیازم ۲٪ کاهش می یابد. در مواردی که پماد نیتروگلیسیرین موجب سردرد می شود پماد دیلتیازم بهتر است. پماد با انگشت یا اپلیکاتور وارد می شود، اگر با انگشت وارد شود بهتر است پماد بمدت ۳۰-۲۰ ثانیه روی اسفنکتر ماساژ داده شود. اگر از اپلیکاتور استفاده می شود دو مزیت دارد که هم پماد عمیق تر وارد شده و هم باعث باز شدن اسفنکتر مقعد می شود.
از تزریق بوتاکس نیز در درمان شقاق استفاده می شود که معمولا پیشنهاد نمی شود و درد و احتمال عود زیاد است.
نشستن در لگن آب گرم به مدت۵-۳ دقیقه و۳ بار در روز به کاهش اسپاسم اسفنکتر و درد کمک می کند

روش جراحی شقاق مقعد

درمان و جراحی شقاق

در مواردی که شقاق به درمان دارویی جواب ندهد یا بعد از درمان مجددا عود کند توصیه به عمل جراحی یا لیزر می شود. عمل ترجیحی، قطع نسبی اسفنکتر داخلی می باشد که در نتیجه ان فشار استراحت اسفنکتر کاهش یافته وزخم ترمیم می شود. در ۸٪ موارد بعد از این عمل بی اختیاری در دفع گاز یا مدفوع پیش می آید که این درصد در افرادی که به روش های دیگر مثلا دارو درمان می شوند مشابه است.

لیزر شقاق مقعد

در شقاق حاد می توان از لیزر کم توان برای درمان استفاده کرد. لیزر هفته ای ۳-۲ جلسه و کلا تا ۱۲ جلسه می تواند ادامه یابد. در این روش لیزر شقاق به ترمیم زخم و کاهش درد کمک می کند.
در شقاق مزمن که به درمان های محافظه کارانه جواب نداده است می توان از لیزر های پر توان استفاده کرد. با این نوع لیزر زخم شقاق و زایده پوستی آن برداشته شده و عمل اسفنکتروتومی انجام می شود.

معاینه شقاق

شخصی که شقاق دارد نباید معاینه ی داخلی شود زیرا بسیار دردناک است و باعث بدتر شدن شقاق می شود در صورت لزوم معاینه این کار باید توسط پزشک متخصص و با بی حسی مناسب انجام شود.

دارو های موثر در درمان شقاق: تری نیترات گلیسریل بوسیله ی باز کردن عروق سبب ترمیم زخم شقاق می شود

بلوک کننده های کانال کلسیم عضله را شل می کند و سبب افزایش جریان خون به ناحیه و زخم شقاق می شود

پماد استروئید سبب کاهش التهاب ،خارش مقعد و درد زخم شقاق می شود

٪۹۵ بیمارانی که اسفنکتروتومی می شوند طبق این مقاله نتایج خوبی داشته اند.

Source: National Health Service UK

سوالات متداول شقاق یا فیشر مقعد

1-آیا شقاق یا فیشر مقعدی خطرناک است؟

تنگی مقعد، فشار بر ناحیه مقعد و رژیم غذایی نامناسب و فعالیت بدنی نامناسب و نامنظم منجر به درمان دیر هنگام شقاق می شود. شقاق به خودی خود خطرناک نیست و منجر به بروز سرطان نمی شود اما مزاحم سر سختی برای ادامه زندگی عادی است.

2-چرا من دائما دچار شقاق می شوم؟

شقاق معمولا بر اثر فشار و تروما بر ناحیه مقعد ایجاد می شود. همچنین یبوست مزمن و حرکات دودی شکل کند روده ممکن است منجر به بروز شقاق شوند. یکی از دلایل نادر دیگر بروز شقاق ابتلا به بیماری روده تحریک پذیر یا IBS می باشد.

3-چطور می توان شقاق را به طور دائم درمان کرد؟

شقاق را می توان طی چند هفته به طور دائم درمان کرد. با کنترل یبوست و مصرف غذای پر فیبر و سالم. نوشیدن آب و آبمیوه کافی. نشستن در لگن آب گرم به مدت 10 تا 20 دقیقه برای چندین بار در روز به خصوص بعد از هر دفع مدفوع. این عمل منجر به آرامش و رفع تنش عضله این ناحیه می شود و بهبودی سریع بیماری کمک می کند. بیماران مبتلا به شقاق علاوه بر رعایت موارد بالا حتما به یک متخصص جراحی مراجعه کنند و درمان خود را زیر نظر ایشان پیگیری کنند.

دکتر زهرا سعادتی

درباره دکتر زهرا سعادتی

دکتر زهرا سعادتی متخصص جراحی و لیزر با بیش از 23 سال سابقه جراحی و درمان بیماری های هموروئید (بواسیر)، کیست مویی (سینوس پیلونیدال)، شقاق (فیشر مقعد)، آبسه و انواع فیستول. فارغ التحصیل دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایشان دوره های لیزر را در کشورهای روسیه ، ترکیه و ایران گذرانده است.قابل ذکر است ایشان طی 10 سال گذشته هزاران جراحی موفق با لیزر را انجام داده اند و جز اولین پزشکان متخصص هستند که جراحی با لیزر را در ایران آغاز کردند. تلفن های وقت دهی 02122761600 و 02122766853

15 دیدگاه برای “شقاق یا فیشر مقعد

  1. Avatar سحر گفت:

    خانم دکتر سلام و خسته نباشید
    من پارسال خدمت شما لیزر شقاق انجام دادم و خدا را شکر درمان شدم الان یکی از آشنا ها هم شقاق دارند و هم هموروئید آیا با روشی که برای من لیزر انجام دادین امکانش هم برای این خانم هم لیزر کنید و به طور قطعی درمان بشن؟ ممنونم

    1. دکترزهرا سعادتی دکترزهرا سعادتی گفت:

      سلام بله انجام میشه و اتفاقا یکی از مزیت های لیزر همینه که میشه بیماری های متعدد مقعدی را همزمان درمان کرد

  2. Avatar اام گفت:

    سلام خانم دکتر روزبخیر خواهش می کنم به سوال من پاسخ دهید.من مردی 50 ساله هستم از شهرستان ازچند سال پیش دچار همورویید وشقاق شدم که بعلت عدم رعایت خودم به یبوست گرفتار شدم وخیلی اذیت شدم .زائده بیرونی مقعددردشقاق زخم مقعدی باداروهای مختلف پمادها فقط بصورت موقت تسکین داده شد .شاید هم چون دوره درمان تکمیل نمی شد
    نتیجه ای نگرفتم .از طرفی مشکل سنگ کلیه وکیست کلیه دارم .درطول این سالها دردهای زیادی راتجربه وتحمل کردم. بااینکه تحت درمان بوده ام اماهیچوقت بهبودی کامل راپیدا نکردم.بااین وضعیت حتما پیشنهاد شماجراحی ومشکلات بعد از آن خواهد بود.اما فقط راهی را در حال حاضر پیشنهاد بفرمایید که این التهاب وسوزش کمی التیام یابد.تابتوانم اقدام بعدی راانجام دهم.ممنونم ازتوجه ومحبت شماهمیشه سالم وبرقرار باشید.

    1. دکترزهرا سعادتی دکترزهرا سعادتی گفت:

      سلام برای گذراندن تعطیلات این موارد را رعایت فرمایید. از داروی ملین استفاده کنید در حدی که نه یبوست بگیرید و نه اسهال شدید زیرا هر دو ضرر دارد. روزانه در لگن آب گرم بشینید. از داروخانه داروی آنتی هموروئید و آنتی فیشر تهیه کنید اما بعد از تعطیلات حتما حتما به پزشک مراجعه کنید و برای جراحی اقدام کنید زیرا این روش ها معمولا برای یک هفته تا ۱۰ روز پیشنهاد می شود و بعد از آن استفاده بیش از اندازه از پمادهای ذکر شده مجاز نمی باشد

  3. Avatar محسن گفت:

    سلام من بیوست دارم و همین بیوست باعث شده تا شقاق پیدا کنم مدفوع من در راست روده گیر میکنه و با زور زدن هم بیرون نمیاد کلافم کرده آیا با درمان بیوست مشکل گیر کردن بیوست در راست روده درمان میشه؟موقعی که کمی مدفوعم سفت باشه افتادگی مقعد پیدا میکنم.ملین هم مصرف میکنم

    1. دکترزهرا سعادتی دکترزهرا سعادتی گفت:

      مشکل یبوست را حتما حل کنید در صورتی که مشکل شما رفع نشد به متخصص جراحی مراجعه فرمایید

  4. Avatar ناصر گفت:

    سلام من یبوست دارم و همین یبوست باعث شده که به گیر کردن مدفوع در راست روده مبتلا بشم با مصرف دارو یبوستم بهتره ولی مدفوع رسات روده خوب نمیشه شقاق هم دارم .چطور درمان بشم؟

    1. دکترزهرا سعادتی دکترزهرا سعادتی گفت:

      سلام به یک متخصص مراجعه کنید تا وضعیت به طور کامل بررسی شود

    2. دکترزهرا سعادتی دکترزهرا سعادتی گفت:

      سلام باید معاینه شوید تا کاملا و ضعیت شما بررسی شود پس از تشخیص قطعی روش های مختلف درمانی به شما پیشنهاد خواهد شد.

  5. Avatar الهام گفت:

    سلام خانم دکتر خسته نباشید من نزدیک یک ساله درد در ناحیه مقعد دارم دکتر که رفتم گفت فیشر .بهم پماد و شیاف آنتی فیشر استفاده کردم خوب شدم حالا هر چند مدت یه بار دوباره درد خفیفی دارم چیکار کنم؟

    1. دکتر زهرا سعادتی دکتر زهرا سعادتی گفت:

      بهترین روش درمان شقاق یا فیشر رعایت رژیم غذایی مناسب جلوگیری از یبوست است به علاوه دوش حمام آب گرم یا استفاده از لگن آب گرم بسیار کمک کننده است. به مدت طولانی بر روی سطوح سخت ننشینید و فعالیت ورزشی منظم داشته باشید. از همه مهمتر از همه پماد آنتی فیشر را در صورت عود شقاق بدون اجازه پزشک تمدید نکنید پماد شقاق دارای مواد استروئیدی است و در برخی شرایط بیماری را تشدید می کند

  6. Avatar مینا فرهادی گفت:

    سلام خانم دکتر عزیز
    من 2 سال پیش بعد از چندبار یبوست شدید دچار زخم و بعدش زایده در مقعد شدم که هرچند مدت یکبار بعد از دفع دچار خونریزی می شدم اما دکتر عمومی کلینیکی که برای لیزر مراجعه می کردم، تشخیص دادن که این زایده مقعدی، زگیل تناسلی است و دوبار منو کرایو کردند اما بدتر شدم . حالا چون هربار بعد از دفع، خون ریزی خفیف و درد (گاهی کم گاهی زیاد) دارم، به فوق تخصص گوارش مراجعه کردم، ایشان بدون هیچ معاینه ای گفتن که شقاق هست و بهم کلونوسکوپی دادند. و گفتند بعد از چک کردن التهاب روده در کلونوسکوپی خواهند گفت باید عمل کنم یا دارو مصرف کنم. حالا نمی دونم باید کلونوسکوپی برم یا نه. و اصلا برای این مورد واقعا باید به پزشک با چه تخصصی مراجعه کرد؟. در ضمن ساکن مشهد هستم.
    ممنون میشم اگر پاسخ بدید و منو از این سردرگمی طولانی خارج کنید.

    1. دکتر زهرا سعادتی دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام حتما مطلب تفاوت هموروئید و زگیل تناسلی را مطالعه کنید. به یک متخصص جراحی عمومی مراجعه کنید.

  7. Avatar سمیرا گفت:

    سلام خسته نباشید من الان نزدیگ ۱۷روز عمل کردم فیشر و همورئید وبواسیر داشتم ولی هنوز خودم نمیتونم دارو بزنم درد دارم دکتر ب ام ملین نوشت ولی من من هنوز ملین نخورده شکم کار میکنه بعد من غذا هم کاهو ابپز مرغ خیار گوجه با میوه مثل پرتغال با لیمو میخورم هیچ روشی وجود نداره من زودتر خوب شم

    1. دکتر زهرا سعادتی دکتر زهرا سعادتی گفت:

      در صورتی که یبوست ندارید نیازی به مصرف ملین نیست و بسیار عالی است که با رژیم غذایی مناسب وضعیت اجابت مزاج را کنترل می کنید. برای بهبود سریعتر زخم شقاق و هموروئید تمیز نگهداشتن ناحیه و جلوگیری از عفونت-مصرف سبزیجات و ویتامین ها و استفاده از یک پماد ترمیم کننده مناسب کمک کننده است. برای انتخاب پماد مناسب با پزشک جراح خود تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *